?’?‘?‡???­?¦?¤ ?????‡ ?????¦??::ãæÓæÚå ÇáÏÌÇÌ ÇáÑæãí ááÏßÊæÑ ÍÓÇã ÍÓä ÍÓä Dr Hussam Hassan Hassan:

ãæÓæÚå ÇáÏÌÇÌ ÇáÑæãí ááÏßÊæÑ ÍÓÇã ÍÓä ÍÓä Dr Hussam Hassan Hassan:

 ÊÑÈíÉ ÇáÑæãì
===============================
ØíæÑ ÇáÑæãì ãä ÇäæÇÚ ÇáØíæÑ ÇáãÚÑæÝÉ æÇÕÈÍÊ ÕäÇÚÉ ÇäÊÇÌ ØíæÑ ÇáÑæãì ãåãå æíÚÊãÏ ÚáíåÇ Ýì ÇáÍÕæá Úáì ÇááÍã æíäÊÔÑ ÇáÑæãì Ýì ÇæÑæÈÇ æÇãÑíßÇ ááãÒÇíÇ ÇáÚÏíÏÉ ãä ÇäÊÇÌå æÊÊãíÒ ØíæÑ ÇáÑæãì ÈÓÑÚÉ äãæ ÇáÐßæÑ Úä ÇáÇäÇË æáßä ÇáÊÑÈÉ æÇáÇäÊÇÌ Êßæä ãÎÊáØÉ æáßä ãÏÉ ÊÑÈíÉ ÇáÇäÇË ÍæÇáì 82 íæã æíÕá æÒäåÇ Çáì 5.7 ßÌã ÇãÇ ÇáÐßæÑ ÝãÏÉ ÊÑÈíÊåÇ 112 íæã áíÕá æÒäåÇ Çáì 11.4 ßÌã æÍÇáíÇ ÊáÞì ØíæÑ ÇáÑæãì ÇåÊãÇãÇ ÈÇáÛÇ ááÇÞÈÇá ÚáíåÇ Ýì ÈÚÖ ÇáãæÇÓã 

ÊÛÐíÉ ÇáÑæãì
========================
ÊÛÐíÉ ÇáÑæãì áÇäÊÇÌ ÇááÍã - ÇäæÇÚ ÇáÚáÇÆÞ (ÚáíÞÉ ÈÇÏÆ - ÚáíÞÉ ÇáÊÓãíä ÇáäÇãì - ÚáíÞÉ äÇåì ) - ÎáØ ÚáÇÆÞ ÇáÑæãì - ÊÛÐíÉ ÇáÑæãì áÇäÊÇÌ ÈíÖ ÇáÊÝÑíÎ - ÚáÇÆÞ ÇäÊÇÌ ÇáÈíÖ 
áãÇ ßÇä ÇáÛÐÇÁ íßæä 50-60% ãä ÇáÊßÇáíÝ ÇáßáíÉ áÅäÊÇÌ ÇáÑæãí ¡ ÝÇä ÇáÊÛÐíÉ æ ÈÑÇãÌ ÇáÊÛÐíÉ ááÑæãí ÊÓÊÍÞ ÇåÊãÇãÇð ÎÇÕÇð æ ÊÛÐíÉ ÇáÑæãí ÈÛÑÖ ÇáæÕæá Åáí ÃÞÕí ÑÈÍ áíÓ ÅÌÑÇÁ ÓåáÇ ÅäãÇ íÊØáÈ ÇáÅáãÇã ÇáÌíÏ Èßá ãä ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáÛÐÇÆíÉ ááÑæãí æ ÇáÃÓÚÇÑ ÇáÓÇÆÏÉ áãßæäÇÊ ÇáÚáÝ  
æÈÑäÇãÌ ÇáÊÛÐíÉ ÇáäÇÌÍ íÌÈ Ãä íæÝÑ ááØíæÑ ÇáãÑßÈÇÊ ÇáÛÐÇÆíÉ ÇáãØáæÈÉ ÈßãíÇÊ æ äÓÈ ÊßÝí ÇÍÊíÇÌÇÊåã æ Ýí äÝÓ ÇáæÞÊ ÊÙá Ýí ÅØÇÑ ÇáÍÏæÏ ÇáÇÞÊÕÇÏíÉ ÇáÖÑæÑíÉ ÈÍíË Ãä åæÇãÔ ÇáÑÈÍ Êßæä ãÑÊÝÚÉ 

· ÊÛÐíÉ ÇáÑæãí áÅäÊÇÌ ÇááÍã 
(ÇáÊÓãíä) 
===================
- ÚáíÞå ÇáÈÇÏÆ
 æ ÊÞÏã ááßÊÇßíÊ Ýí ãÑÍáÉ ÇáÍÖÇäÉ (4-6 ÃÓÇÈíÚ) ÇáÃæáí ãä ÇáÚãÑ æ ÊÍÊæí Úáí 28-30% ÈÑæÊíä ÎÇã ¡ æíÑÇÚí Ãä íßæä ãä ãÕÇÏÑ ÍíæÇäíÉ (7-10%) ãËá ãÓÍæÞ ÇáÓãß Ãæ ãÓÍæÞ ÇááÍã ¡ æãÕÇÏÑ äÈÇÊíÉ (30-40%) ãËá Ýæá ÇáÕæíÇ 
 æ Ðáß áÖãÇä ÊÛØíÉ ÌãíÚ ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáÛÐÇÆíÉ ãä ÇáÃÍãÇÖ ÇáÃãíäíÉ ÇáÖÑæÑíÉ . ÃãÇ ÈÇáäÓÈÉ ááÏåæä ÝíÌÈ Ãä Êßæä Ýí ÍÏæÏ 3-5% ãÚ ãÑÇÚÇÉ ÇÍÊæÇÁ ÇáÚáíÞÉ ÇáÈÇÏÆÉ Úáí 2800 ßíáæ ßÇáæÑì ØÇÞÉ ããËáÉ / ßíáæ ÌÑÇã ãä ÇáÚáíÞÉ

- ÚáíÞå ÇáÊÓãíä 
(ÇáäÇãí)
 æ ÊÓÊÎÏã ãä ÚãÑ 5-6 ÃÓÇÈíÚ ãä ÇáÚãÑ æ ÍÊì ÚãÑ 8-9 ÃÓÇÈíÚ ÍÓÈ æÒä ÇáÓáÇáÉ ÇáãÑÈÇÉ ¡ æ åí ÊÍÊæí Úáí 20% ÈÑæÊíä ÎÇã ¡ 3000 ßíáæ ßÇáæÑì ØÇÞÉ ããËáÉ áßá ßíáæ ÌÑÇã ãä ÇáÚáíÞÉ

- ÚáíÞå ÇáäÇåí
 æ ÊÞÏã ááØíæÑ ãä ÚãÑ 8-9 ÃÓÇÈíÚ æ ÍÊì ÇáÊÓæíÞ ÍíË ÊÍÊæí Úáí 18% ÈÑæÊíä ÎÇã 3200 ßíáæ ßÇáæÑì ØÇÞÉ ããËáÉ áßá ßíáæ ÌÑÇã ãä ÇáÚáíÞÉ 

· ãÇ íÌÈ ãÑÇÚÇÊå ÚäÏ ÎáØ ÚáÇÆÞ ÇáÑæãí
1- ÅÖÇÝÉ ãÖÇÏÇÊ ÇáßæßÓíÏíÇ ãä ÚãÑ íæã æ ÍÊì ÚãÑ 9 ÃÓÇÈíÚ 
2- ÅÖÇÝÉ ÓáÝÇÊ ÇáãäÌäíÒ Ýí ÇáÚáíÞÉ ÈãÚÏá 150 Ìã ááØä 
3- ÊÞÏíã ÇáÍÕì ááßÊÇßíÊ ÈÕÝÉ ãÓÊãÑÉ Ýí ãÚÇáÝ ãÓÊÞáÉ 

· ÊÛÐíÉ ÇáÑæãí áÅäÊÇÌ ÈíÖ ÇáÊÝÑíΠ
áÇ ÊÚÊÈÑ ÇáÏÌÇÌÉ ÇáÑæãí ãäÊÌÉ ááÈíÖ æ áÐáß íÝÖá ÇÓÊÚãÇá ÇáÈíÖ Ýí ÇáÊÝÑíÎ áÞáÉ ÚÏÏ ÇáÈíÖ ÇáÐí ÊäÊÌå ÇáÏÌÇÌÉ æ áÐáß íÊÚíä Ãä ÊÍÊæí ÇáÈíÖÉ Úáí ÌãíÚ ÇáãÑßÈÇÊ ÇáÛÐÇÆíÉ ÇááÇÒãÉ áäãæ ÇáÌäíä äãæ ÌíÏ Øæá ÝÊÑÉ ÊÝÑíÎ ÇáÈíÖ æ ÇáÊí ÊÈáÛ 28 íæã 
 æ áÐáß íÌÈ Ãä ÊÍÊæí ÇáÚáíÞÉ Úáí ÇáãÞÇÏíÑ ÇáãäÇÓÈÉ ãä ÇáÝíÊÇãíäÇÊ æ ÇáÃãáÇÍ ÇáãÚÏäíÉ æ ÛíÑ Ðáß ãä ÇáÅÖÇÝÇÊ ÇáÛÐÇÆíÉ ÇáÖÑæÑíÉ ááäãæ ÇáÌíÏ æ ÇáÅäÊÇÌ ÇáÚÇáí

1- ÚáíÞå ÇáÈÇÏÆ
 æ åí äÝÓ ÚáÇÆÞ ÈÇÏÆ ÇáÊÓãíä ÓÇÈÞÉ ÇáÐßÑ æ ÊÞÏã ãäÐ ÇáÝÞÓ æ ÍÊì ÚãÑ 6-8 ÃÓÇÈíÚ

2- ÚáÇÆÞ Çáäãæ
 æ ÊÓÊÎÏã ÈÚÏ ÝÊÑÉ ÇáÊÍÖíä ÎáÇá ÝÊÑÉ Çáäãæ ÍíË íÞÏã äæÚíä ãä ÇáÚáÇÆÞ 
- ÇáäæÚ ÇáÃæá : æ ÊÞÏã ãä ÚãÑ 8-12 ÃÓÈæÚ ááÇÓÊåáÇß ÇáÍÑ ÍíË ÊÍÊæí ÇáÚáíÞÉ Úáí 18-20% ÈÑæÊíä ÎÇã æ ÊÓãí ÇáÚáíÞÉ ÇáÊÌåíÒíÉ 
- ÇáäæÚ ÇáËÇäí : æ íÞÏã ááØíæÑ ãä ÚãÑ 12 ÃÓÈæÚ æ ÍÊì ÚãÑ 28 ÃÓÈæÚ ÍíË íÊã ÎÝÖ ãÍÊæí ÇáÚáíÞÉ ãä ÇáÈÑæÊíä ÇáÎÇã Åáí 15-16% ãÚ ÊÍÏíÏ ßãíÉ ÇáÚáÝ ÇáãÞÏã ááØÇÆÑ ÇáæÇÍÏ Ýí Çáíæã (120-150 Ìã / íæã ááÑæãí ÇáÎÝíÝ æ 180-220 Ìã / íæã ááÑæãí ÇáËÞíá) æ íÊáÇÒã äÙÇã ÊÍÏíÏ ÇáÚáíÞÉ ãÚ äÙÇã ÊÍÏíÏ ÇáÅÖÇÁÉ ÎáÇá ÝÊÑÉ Çáäãæ áÊÃÎíÑ ÇáäÖÌ ÇáÌäÓí ÍÊì ÊÈÏà ÇáÏÌÇÌÇÊ Ýí æÖÚ ÇáÈíÖ ÈÚÏ Ãä íßÊãá äãæåÇ ÇáÌÓãí æ ÇáÌäÓí ããÇ íÒíÏ ãä ÚÏÏ ÇáÈíÖ ÇáßÈíÑ ÇáÍÌã ÇáÕÇáÍ ááÊÝÑíΠ

3- ÚáÇÆÞ ÅäÊÇÌ ÇáÈíÖ
 íÌÈ Ãä ÊÍÊæí ÚáíÞå ÅäÊÇÌ ÇáÈíÖ Úáí 17-18% ÈÑæÊíä ÎÇã ãÚ ãÑÇÚÇÉ äÓÈÉ ÇáßÇáÓíæã Ýí ÇáÚáíÞÉ Ãä Êßæä Ýí ÍÏæÏ 2.25% æ äÓÈÉ ÝæÓÝæÑ ãÊÇÍ 0.5% áÃåãíÉ ÇáßÇáÓíæã æ ÇáÝÓÝæÑ Ýí Êßæíä ÞÔÑÉ ÇáÈíÖÉ ãÚ ÊæÝíÑ ÇáÝíÊÇãíäÇÊ æ ÇáÃãáÇÍ ÇáãÚÏäíÉ áãÇ áåÇ ãä ÃåãíÉ áãÚÏá æÖÚ ÇáÈíÖ æ äÓÈÉ ÇáÝÞÓ ßÐáß íÞÏã ãÓÍæÞ ÇáÕÏÝ ÈãÚÏá 5 ÌÑÇã ááØÇÆÑ Ýí Çáíæã 

ÊÑÈíÉ ÃãåÇÊ ÇáÑæãí áÅäÊÇÌ ÈíÖ ÇáÊÝÑíÎ
============================
ÍÖÇäÉ ßÊÇßíÊ ÇáÑæãì - ÝÊÑÉ äãæ ÇáÑæãì - ÝÊÑÉ ÇáÇäÊÇÌ - ÙÇåÑÉ ÇáÞáÔ - ÊÇËíÑ ÇáÇÖÇÁå ÇáÕäÇÚíÉ Úáì ÇäÊÇÌ ÇáÈíÖ - ÇáÊÒÇæÌ ÇáØÈíÚì Ýì ÇáÑæãì - ÇáÊáÞíÍ ÇáÕäÇÚì Ýì ÇáÑæãì - ØÑíÞÉ ÌãÚ ÇáÓÇÆá Çáãäæì ãä ÇáÐßæÑ - ÊáÞíÍ ÇäËì ÇáÑæãì ÈÇáÓÇÆá Çáãäæì - ÙÇåÑÉ ÇáÑÞÇÏ 

1- ÝÊÑÉ ÇáÍÖÇäÉ 
æ ÊãÊÏ ãäÐ ÇáÝÞÓ æ ÍÊì ÚãÑ 6-8 ÃÓÇÈíÚ æ ÞÏ ÓÈÞ ÔÑÍåÇ 
2- ÝÊÑÉ Çáäãæ 
æ ÊãÊÏ ãä ÚãÑ 6-8 ÃÓÇÈíÚ æ ÍÊì ÚãÑ 28-32 ÃÓÈæÚ æ åæ ÚãÑ ÇáäÖÌ ÇáÌäÓí ÈÏÇíÉ ÅäÊÇÌ ÇáÈíÖ . æÎáÇá åÐå ÇáÝÊÑÉ íÊã Úãá ÈÑäÇãÌ ÊÍÏíÏ ááÚáíÞÉ ßãÇð æ äæÚÇð ¡ ßÐáß íÓÊÎÏã ÈÑäÇãÌ ÊÍÏíÏ ááÅÖÇÁÉ æ Ðáß ÈåÏÝ ÊÃÎíÑ ÇáäÖÌ ÇáÌäÓí Åáí ÚãÑ ÃßÈÑ Ýí ÅäÇË ÇáÑæãí ááÍÕæá Úáí ÃßÈÑ ÚÏÏ ããßä ãä ÇáÈíÖ ßÈíÑ ÇáÍÌã ÇáÕÇáÍ ááÊÝÑíÎ

3- ÝÊÑÉ ÇáÅäÊÇÌ 
ÚäÏãÇ ÊÕá ÇáØíæÑ Åáí ÚãÑ 28 ÃÓÈæÚ íäÊåí ÈÑäÇãÌí ÇáÊÍÏíÏ ÇáÛÐÇÆí æ ÇáÖæÆí æ ÊÌåÒ ÇáØíæÑ áÅäÊÇÌ ÇáÈíÖ Úáí ÇáäÍæ ÇáÊÇáí 

1- ÎáÇá 4 ÃÓÇÈíÚ ÇáÊÇáíÉ ÊÑÝÚ ÓÇÚÇÊ ÇáÅÖÇÁÉ ÊÏÑíÌíÇð Åáí 16 ÓÇÚÉ íæãíÇð 
2- ÎáÇá äÝÓ ÇáÝÊÑÉ ÊÞÏã ÚáíÞå ÅäÊÇÌ ÊÍÊæí Úáí 17% ÈÑæÊíä ãÚ ÑÝÚ ÇáãÞÑÑÇÊ ÇáÛÐÇÆíÉ ááØíæÑ ØÈÞÇð áÇÍÊíÇÌÇÊåÇ ÇáÛÐÇÆíÉ (300-400 Ìã / íæã) æ åäÇ ÊÈÏà ÅäÇË ÇáÑæãí ááÇÓÊÌÇÈÉ áåÐå ÇáãÚÇãáÇÊ æ íÈÏà äÔÇØ ÅäÊÇÌ ÇáÈíÖ Ýí ÇáÇÒÏíÇÏ ÊÏÑíÌíÇð ¡ æíÓÊãÑ áÝÊÑÉ 20-24 ÃÓÈæÚ 
3- ÈÚÏåÇ íÈÏà ÓÞæØ ÇáÑíÔ ãä ÇáØíæÑ (ÇáÞáÔ) æåäÇ íäÊåí ÇáãæÓã ÇáÃæá áÅäÊÇÌ ÇáÈíÖ ¡ æÈÚÏ ÝÊÑÉ ÊÚÇæÏ ÇáØíæÑ æÖÚ ÇáÈíÖ ãÑÉ ËÇäíÉ 

· ÇáÅÖÇÁÉ ÇáÕäÇÚíÉ 
íãßä ÇáÊÍßã Ýí ÅäÊÇÌ ÇáÈíÖ Úä ØÑíÞ ÇáÖæÁ ¡ æíÍÊÇÌ ÇáÑæãí Åáí 16-17 ÓÇÚÉ ÅÖÇÁÉ Ýí Çáíæã áíÚØí ÃÝÖá ÅäÊÇÌ æ ÊÓÊÎÏã áãÈÇÊ ÞæÉ 200 æÇÊ Úáí ÇÑÊÝÇÚ 2 ãÊÑ ãä ãÓÊæí ÇáØíæÑ . æíËÈÊ ÓÇÚÇÊ ÇáÅÖÇÁÉ ÍÊì äåÇíÉ ãæÓã ÇáÅäÊÇÌ 
 ÇáÖæÁ ãä ÇáÚæÇãá ÇáåÇãÉ ÌÏÇð Ýí ÇáäÔÇØ ÇáÊäÇÓáí ááÑæãí ¡ ÍíË Ãä åäÇß ãÌãæÚÉ ãä ÇáåÑãæäÇÊ ÊÊÍßã Ýí äÔÇØ ÇáÃÚÖÇÁ ÇáÊäÇÓáíÉ æ íäÈå ÇáÖæÁ ÅäÊÇÌ Êáß ÇáåÑãæäÇÊ ÏÇÎá ÇáÌÓã 

 ÇáÊÒÇæÌ ÇáØÈíÚí Ýí ÇáÑæãí 
íÕáÍ ÇáÊÒÇæÌ ÇáØÈíÚí Ýí ÞØÚÇä ÇáÑæãí ÎÝíÝÉ ÇáæÒä ÝÞØ ÍíË ÊæÖÚ ÇáÐßæÑ ÇáäÔØÉ ÌäÓíÇð ãÚ ÇáÅäÇË Ýí ÃÍæÇÔ ÇáÊÑÈíÉ Úáí Ãä íÑÇÚí äÓÈÉ ÇáÏíæß Åáí ÇáÅäÇË 8:1 æãÚ Ðáß ÊÕá äÓÈÉ ÇáÎÕæÈÉ Ýí ÇáÈíÖ ÇáãÝÑÎ Úáí ÃÍÓä ÇáÝÑæÖ Åáí 60-65% æ ÚäÏ ÅÊÈÇÚ ÇáÊáÞíÍ ÇáØÈíÚí Ýí ÞØÚÇä ÇáÑæãí ËÞíáÉ Ãæ ãÊæÓØÉ ÇáæÒä ÝÇä ÚãáíÉ ÇáÊáÞíÍ ÊÝÔá ÚÇÏÉ áÚÏã ÇÓÊØÇÚÉ ÇáÐßæÑ ãä ÇãÊØÇÁ ÇáÅäÇË áËÞá æÒäåÇ æ ÇáÐí íÕá ÚÇÏÉ ÖÚÝ æÒä ÇáÅäÇË æ ÈÐáß ÊäÎÝÖ äÓÈÉ ÇáÎÕæÈÉ áÈíÖ åÐå ÇáÞØÚÇä Åáí ÃÞá ãä 20% æ áÐáß ßÇä ãä ÇáÖÑæÑí ÊáÞíÍ ÇáÅäÇË ÕäÇÚíÇð 

· ÇáÊáÞíÍ ÇáÕäÇÚí Ýí ÇáÑæãí 
ÈÛÑÖ ÅäÊÇÌ ØíæÑ ÓÑíÚÉ Çáäãæ ÐÇÊ ÃæÒÇä ÚÇáíÉ ÝíÌÈ ÇÓÊÎÏÇã ÐßæÑ ËÞíáÉ ÇáæÒä áÊáÞíÍ ÅäÇË ÕÛíÑÉ Ãæ ãÊæÓØÉ ÇáæÒä ¡ æÈÓÈÈ ÇáÝÇÑÞ ÇáßÈíÑ Ýí æÒä ßá ãä ÇáÐßæÑ æÇáÅäÇË ÝÇä ÊäÝÑ ãä ÇáÊáÞíÍ ÇáØÈíÚí æ ÈÐáß íäÎÝÖ ÇáÎÕÈ 
 æãä åäÇ íÊÍÊã ÚáíäÇ Ãä äÞæã ÈÇáÊáÞíÍ ÇáÕäÇÚí æ ÇáÐí ÃÕÈÍ åæ ÇáØÑíÞÉ ÇáãÊÈÚÉ Ýí ãÚÙã ãÒÇÑÚ ÇáÑæãí Ýí ÌãíÚ ÃäÍÇÁ ÇáÚÇáã æ íÊã ÅÌÑÇÁ ÇáÊáÞíÍå ÇáÃæáí ÚäÏ ÈÏÇíÉ ÅäÊÇÌ ÇáÈíÖ Ëã ÊáÞíÍå ËÇäíÉ ßá 3 ÃíÇã Ëã ÊáÞíÍå ßá ÃÓÈæÚ ÍÊì äåÇíÉ ãæÓã ÅäÊÇÌ ÇáÈíÖ 

· ØÑíÞÉ ÌãÚ ÇáÓÇÆá Çáãäæí ãä ÇáÐßæÑ
íÊã Úãá ÊÏáíß áãäØÞÉ ÇáÈØä æ ãÄÎÑÉ ÇáÌÓã ãÚ ÑÝÚ ÇáÐíá áÃÚáí ÈÇÓÊãÑÇÑ Ýí ÇÊÌÇå æÇÍÏ ÍÊì íÈÑÒ ÚÖæ ÇáÊÒÇæÌ ÌÒÆíÇð ãä ÝÊÍÉ ÇáãÌãÚ – æ ÈÇáÖÛØ Úáí ãÄÎÑÉ ÚÖæ ÇáÊÒÇæÌ ÝæÞ ÝÊÍÉ ÇáãÌãÚ ÈÃÕÈÚí ÇáÓÈÇÈÉ æ ÇáÅÈåÇã íÎÑÌ ÇáÚÖæ ßÇãáÇ æ íÚÕÑ ÈÎÝÉ ÝíÎÑÌ ÇáÓÇÆá Çáãäæí æíÊã ÌãÚå Ýí æÚÇÁ ÌãÚ ÇáÓÇÆá Çáãäæí 

· ÊáÞíÍ ÇáÃäËì ÈÇáÓÇÆá Çáãäæí 
ÈÇÓÊÎÏÇã ÞãÚ ãÝÊæÍ ãä ÃÓÝá ãæÖæÚ Úáí ÍÇãá ÊæÖÚ ÇáÃäËì Ýí æÖÚ ãÞáæÈ áÊßæä ÝÊÍÉ ÇáãÌãÚ áÃÚáí æ ÈÇáÖÛØ Úáí ÌÇäÈí ÝÊÍÉ ÇáãÌãÚ ÊÈÑÒ ÞäÇÉ ÇáãÈíÖ – íÊã æÖÚ ÃäÈæÈÉ ÇáÊáÞíÍ Úáí ÚãÞ ÍæÇáí 5 Óã ææÖÚ ÇáÓÇÆá Çáãäæí (ÍæÇáí 0.025 ãá) Ëã ÓÍÈ ÇáÃäÈæÈÉ ÈÑÝÞ 

· æ ÚäÏ ÅÌÑÇÁ ÇáÊáÞíÍ ÇáÕäÇÚí íÌÈ ãÑÇÚÇÉ ÇáÂÊí 
1- ÇÓÊÎÏÇã ÇáãÎÝÝ ÇáãäÇÓÈ ÈäÓÈÉ 1:1 æÃÔåÑåã åæ ãÍáæá ÑíäÌÑÒ Ãæ ÇáãÍáæá ÇáÝÓíæáæÌí
(.9% ßáæÑíÏ ÕæÏíæã) 
2- ÌãÚ ÇáÓÇÆá Çáãäæí æ ÊáÞíÍå ÎáÇá 30 ÏÞíÞÉ Úáí ÇáÃßËÑ 
3- ÚÏã ÊÚÑíÖ ÇáÓÇÆá Çáãäæí áÖæÁ ÇáÔãÓ Ãæ ÇáÃÊÑÈÉ 
4- ÚÏã ÑÌ ÇáÓÇÆá Çáãäæí ÈÔÏÉ 
5- ÇÓÊÎÏÇã ÃÏæÇÊ äÙíÝÉ æ ãÚÞãå Ýí ÚãáíÉ ÌãÚ ÇáÓÇÆá Çáãäæí Ãæ ÇáÊáÞíÍ 
6- æÖÚ ÇáÓÇÆá Çáãäæí ÏÇÎá ÞäÇÉ ÇáãÈíÖ Úáí ÚãÞ 5 Óã áÊÞáíá ÇáÝÇÞÏ ãäå 
7- ÇÓÊÈÚÇÏ ÇáÓÇÆá Çáãäæí ÇáãÎÊáØ ÈÍÇãÖ ÇáÈæáíß Ãæ ÇáÏã 

· ãÞÇæãÉ ÇáÑÞÇÏ 
ÙÇåÑÉ ÇáÑÞÇÏ ÊäÊÔÑ Ýí ÞØÚÇä ÇáÑæãí ÈÚÏ ÝÊÑÉ æÌíÒÉ ãä ÈÏÇíÉ ÅäÊÇÌ ÇáÈíÖ æ ÊÊÓÈÈ Ýí ÊæÞÝ ÇáÏÌÇÌÉ Úä æÖÚ ÇáÈíÖ æ áÐáß íÚãá ÇáãÑÈíä Úáí ãÞÇæãÉ åÐå ÇáÙÇåÑÉ ÞÈá ÍÏæËåÇ ßÇáÊÇáí 

- ÚÏã æÌæÏ ÃãÇßä ÎÇÝÊÉ ÇáÅÖÇÁÉ Ýí ÇáÚäÈÑ 
- ÚÏã ÇáÓãÇÍ ááÏÌÇÌÇÊ ÈÇáÊæÇÌÏ ÏÇÎá ÇáÈíÇÖÇÊ áÝÊÑÇÊ ØæíáÉ 
- ÊÛííÑ ÃãÇßä ÇáÚáÇÝÇÊ æ ÇáãÓÇÞì ÈÇÓÊãÑÇÑ ããÇ íÔÚÑ ÇáØÇÆÑ ÈÚÏã ÇáÑÇÍÉ 
- ÇÓÊÈÚÇÏ ÇáÏÌÇÌÇÊ ÇáÑÇÞÏÉ ÃæáÇ ÈÃæá ãä ÇáÞØíÚ 
· æåäÇß ÈÚÖ ÇáæÓÇÆá ÇáãÊÈÚÉ áÚáÇÌ ÙÇåÑÉ ÇáÑÞÇÏ ãËá 
- ÊÚÑíÖ ÇáÏÌÇÌÉ ÇáÑÇÞÏÉ áÊíÇÑ ÔÏíÏ ãä ÇáåæÇÁ ÇáãÈÇÔÑ 
- ÊÚÑíÖ ÇáÏÌÇÌÉ ÇáÑÇÞÏÉ áÅÖÇÁÉ ÔÏíÏÉ 
- ÊÛØíÓ ÇáÏÌÇÌÉ ÇáÑÇÞÏÉ Ýí ãÇÁ ÈÇÑÏ 

- ÊÌÑíÚ ÇáÏÌÇÌÉ ÈÚÞÇÑ
 clomephen citrte
 ÈãÚÏá 5 ãÌã áßá ßÌã ãä æÒä ÇáÌÓã áãÏÉ 5 ÃíÇã ãÊÕáÉ

- ÇÓÊÎÏÇã ÈÚÖ ÇáåÑãæäÇÊ ãËá ÇáÈÑæÌÓÊíÑæä Ãæ ÇáÃÓÊÑæÌíä Ãæ
 gnrh

ãÚÏÇÊ ÊÑÈíÉ ÇáÑæãí
============================
ÇáÇÏæÇÊ ÇáãÓÊÎÏãÉ Ýì ãÒÑÚÉ ÇáÑæãì- ÇáãÚÇáÝ æÇáãÓÇÞì Ýì ãÒÇÑÚ ÇáÑæãì - ÇáãÌÇËã - ÇáÈíÇÖÇÊ - ÇÌåÒÉ ÇáÊÏÝÆÉ - ÇáÝÑÔÉ   

1- ÇáãÚÇáÝ 
ÃäæÇÚ ÇáãÚÇáÝ ÇáãÓÊÚãáÉ áÑæãí ÇáÊÑÈíÉ ÊÊÈÇíä ÊÈÚÇð áßá ÚãÑ ÍíË ÊÓÊÎÏã 
 ÃØÈÇÞ ÇáÊÍÖíä æ ÊÓÊÎÏã ááÊÛÐíÉ Ýí ÇáÃíÇã ÇáÃæáí ãä ÚãÑ ÇáßÊÇßíÊ æ ÊÊãíÒ Èáæä ÃÍãÑ ÍÊì íÌÐÈ äÙÑ ÇáßÊÇßíÊ áÊäÇæá ÇáÛÐÇÁ 
· ÇáãÚÇáÝ ÇáØæáíÉ : æ ÊÓÊÎÏã ÃËäÇÁ ÝÊÑÉ Çáäãæ 
· ÇáãÚÇáÝ ÇáÈÑãíáíÉ : æÊÓÊÎÏã ááØíæÑ ÇáäÇãíÉ æ ÇáÈÇáÛÉ 

2- ÇáãÓÇÞì 
· Ýí ÇáÃíÇã ÇáÃæáí ãä ÚãÑ ÇáØÇÆÑ ÊÓÊÎÏã ãÓÇÞí ÓÚÉ 4¡8 áÊÑÇÊ 
· ÇáãÓÇÞì ÇáÏÇÆÑíÉ ÓÚÉ 20 áÊÑ ááØíæÑ ÇáäÇãíÉ æ ÇáÈÇáÛÉ 
· ãÓÇÞí ÃæÊæãÇÊíßíÉ ãÚáÞÉ ááØíæÑ ÇáäÇãíÉ æ ÇáÈÇáÛÉ 

3- ÇáãÌÇËã 
ÇáæÙíÝÉ ÇáÃÓÇÓíÉ ááãÌÇËã åæ ãäÚ ÇáØíæÑ ãä ÇáÇÒÏÍÇã ¡ æ ÊÊÚÇÑÖ ÇáãÌÇËã Ýí ÈÚÖ ÇáÃÍíÇä ãÚ ÚãáíÉ ÇáÎÕÈ ÚäÏ ÇÓÊÚãÇá ÇáÊáÞíÍ ÇáØÈíÚí ÍíË Êãíá ÇáÏÌÇÌÇÊ áÞÖÇÁ æÞÊÇð ØæíáÇ Úáí ÇáãÌÇËã æ ÈÇáÊÇáí íÞáá ãä ãÚÏá ÇáÊÒÇæÌ 
ßãÇ Ãä ÇáãÌÇËã ÊÒíÏ ãä ÈËÑÇÊ ÇáÕÏÑ ÇáÊí ÊæÌÏ Ýí ÇáØíæÑ ÚäÏ ÇáÐÈÍ æ áßä íäÕÍ ÈÇÓÊÎÏÇã ÇáãÌÇËã Ýí ÍÇáÉ ÇáãÑÚí ÇáãÝÊæÍ ÍíË íÎÕÕ 35 Óã ãä ãÓØÍ ÇáãÌÇËã áßá ØÇÆÑ ãä ÇáÑæãí ÇáËÞíá ¡ 25 Óã áßá ØÇÆÑ ãä ÇáÑæãí ÇáÎÝíÝ ÇáæÒä Úáí ÃáÇ íÒíÏ ÇÑÊÝÇÚ ÇáãÌÇËã Úä ÇáÃÑÖ Úä 60-70 Óã 

4- ÇáÈíÇÖÇÊ 
æ íÓÊÎÏã áæÖÚ ÇáÈíÖ ÃÚÔÇÔ ÃÈÚÇÏåÇ Ýí ÍÏæÏ 60×45×60 Óã áßá 5 ÏÌÇÌÇÊ æ íæÖÚ Ýí ÇáÚÔ ÝÑÔÉ ÌÇÝÉ ÈÚãÞ 10 Óã ¡ ßãÇ ÊæÖÚ åÐå ÇáÃÚÔÇÔ Úáí ÇáÃÑÖ Ãæ ÈÇÑÊÝÇÚ 15 Óã Úä ÇáÃÑÖ 

5- ÃÌåÒÉ ÇáÊÏÝÆÉ 
íãßä ÇÓÊÎÏÇã ÏÝÇíÉ ÛÇÒ ÔãÓíÉ ÞØÑ 100 Óã áßá 500 ØÇÆÑ ßãÇ íãßä ÇÓÊÎÏÇã ÏÝÇíÇÊ ÊÚãá ÈÇáßíÑæÓíä Ãæ ÇáßåÑÈÇÁ ¡ ßÐáß ÝÇä áãÈÇÊ ÇáÃÔÚÉ ÇáÍãÑÇÁ íãßä Ãä ÊÓÇÚÏ Ýí ÇáÊÏÝÆÉ 

6- ÇáÝÑÔÉ 
ÊÈä ÇáÞãÍ – äÔÇÑÉ ÇáÎÔÈ ãä Ãåã ÃäæÇÚ ãæÇÏ ÇáÝÑÔÉ ÇáÊí ÊÓÊÎÏã ááÑæãí ¡ ÍíË ÃäåÇ ÊÝÑÔ Ýí ÇáÚäÈÑ ÈÓãß 7-10 Óã áÇãÊÕÇÕ ÇáÑØæÈÉ ÇáäÇÊÌÉ ãä ÇáÒÑÞ Ãæ ÊÓÑíÈ ÇáãÓÇÞì æÎáÇÝÉ ááãÍÇÝÙÉ Úáí ÌÝÇÝ ÇáØíæÑ 

ÇÓßÇä ÇáÑæãì
====================
ÇÓßÇä ÞØÚÇä ÇáÑæãì ÇáÕÛíÑÉ - ãÓÇßä ÞØÚÇä ÇáÑæãì ÇáßÈíÑÉ -äÙÇã ÊÑÈíÉ ÇáÑæãì Ýì ÇáÍÙÇÆÑ ÇáãÝÊæÍå - ÊÑÈíÉ ÇáÑæãì Ýì ÍÙÇÆÑ ãÛáÞÉ - ÊÑÈíÉ ÇáÑæãì Ýì ÈØÇÑíÇÊ 
1- ÞØÚÇä ÇáÑæãí ÇáÕÛíÑÉ 
äÌÏ åÐå ÇáÞØÚÇä ãäÊÔÑÉ Ýí ÇáÞÑì ÚäÏ ÇáãÑÈí ÇáÕÛíÑ ÍíË íÊÌæá ÇáÑæãí Ýí ÇáÃÍæÇÔ ÇáÎáÝíÉ ááãäÇÒá æ Ýí ÍÏÇÆÞ ÇáÝÇßåÉ ááÑÚí ØæÇá Çáíæã Ëã ÅÓßÇäå áíáÇ Ýí Ãí ãßÇä ãÊæÝÑ 
(ÍÙíÑÉ – ãÎÒä ÍÌÑÉ ) 
 æãä ÇáÖÑæÑí åäÇ ÊæÝíÑ ÈÚÖ ÇáãÙáÇÊ Ýí ÃãÇßä ÑÚí ÇáÑæãí áÍãÇíÊå ãä ÇáÔãÓ ÇáÍÇÑÞÉ æ ÇáÃãØÇÑ ÇáÛÒíÑÉ æ ÇáÑíÇÍ ÇáÔÏíÏÉ æ ÊæÖÚ ÊÍÊ åÐå ÇáãÙáÇÊ ÃæÚíÉ ãíÇå ÇáÔÑÈ æ ÇáÚáÝ 
2- ÞØÚÇä ÇáÑæãí ÇáßÈíÑÉ
äÙÇã ÇáÍÙÇÆÑ ÇáãÝÊæÍÉ + ÍæÔ 
æåæ ÇáäÙÇã ÇáãäÊÔÑ ÇáÂä Ýí ãÕÑ ÍíË ÊÈäí ÇáÍÙÇÆÑ ÇáãÝÊæÍÉ ÈãæÇÏ ÚÒá ÌíÏÉ áÊæÝíÑ ÏÑÌÇÊ ÍÑÇÑÉ ÏÇÎáíÉ ãáÇÆãÉ áÊÑÈíÉ ÇáÑæãí – æ ÝÊÍÇÊ ÇáäæÇÝÐ ÊÕá Åáí 25-30% ãä ãÓÇÍÉ ÇáÃÑÖíÉ æ ÚÑÖ åÐå ÇáÍÙÇÆÑ íßæä Ýí ÍÏæÏ 8-10 ãÊÑ
 æíÊÍÏÏ Øæá ÇáÚäÈÑ ØÈÞÇð áÚÏÏ ÇáØíæÑ ÇáãÑÇÏ ÊÑÈíÊåÇ 

 Úáí Ãä íÑÇÚí Ãä Êßæä ßËÇÝÉ ÇáØíæÑ 2-3 ØÇÆÑ Ýí ÇáãÊÑ ÇáãÑÈÚ ¡ æíÑÝÞ ãÚ åÐå ÇáÍÙíÑÉ ÍæÔ ÇáãÑÚí æ ÇáÊí ÊÈáÛ ãÓÇÍÊå ÖÚÝíä Ãæ ÃßËÑ ãä ãÓÇÍÉ ÇáÍÙíÑÉ ãÚ ÊÒæíÏ ÇáÍæÔ ÈÇáãÚÏÇÊ ÇááÇÒãÉ áÊÑÈíÉ ÇáÑæãí ßÇáãÙáÇÊ æ ÇáãÚÇáÝ æÇáãÓÇÞì 

 ÇáÍÙÇÆÑ ÇáãÛáÞÉ 
æåÐå ÇáãÓÇßä ÚÇáíÉ ÇáÊßÇáíÝ æ ÛíÑ ãÓÊÍÈÉ 

 ÇáÊÑÈíÉ Ýí ÇáÈØÇÑíÇÊ 
íãßä ÊÑÈíÉ ÇáÑæãí Ýí ãÎÊáÝ ÇáÃÚãÇÑ Ýí ÈØÇÑíÇÊ ãä ÇáÓáß ÇáÔÈßí ããÇ íÖÇÚÝ ãä ßËÇÝÉ ÇáØíæÑ ÇáãÑÈÇå Ýí æÍÏÉ ÇáãÓÇÍÉ ãä ÇáÚäÈÑ æ áßäåÇ ÚÇáíÉ ÇáÊßÇáíÝ ÈÏÑÌÉ ßÈíÑÉ æ íáÇÍÙ Ãä ÚäÇÈÑ ÏÌÇÌ ÇááÍã Ãæ ÇáÈíÖ ÊÕáÍ ÊãÇãÇð áÊÑÈíÉ ÇáÑæãí Ïæä Ãí ÊÚÏíáÇÊ

ÊÓãíä ÈÏÇÑí ÇáÑæãí áÅäÊÇÌ ÇááÍã
==========================
ÊãÊÏ ÝÊÑÉ ÊÓãíä ÇáØíæÑ ÇáÑæãíÉ Ýí ÇáÓáÇáÇÊ ÇáÎÝíÝÉ Åáí 9 ÃÓÇÈíÚ ÍÊì íÊã ÊÓæíÞåÇ ÃãÇ ÍíÉ Ãæ ãÐÈæÍÉ ÍíË ÊÕá Åáí 3-5 ßÌã ãÚ ãÚÇãá ÊÍæíá ÛÐÇÆí 2.5:1 ÃãÇ Ýí ÇáÓáÇáÇÊ ÇáãÊæÓØÉ ÝÊãÊÏ ÝÊÑÉ ÇáÊÓãíä Åáí 12-15 ÃÓÈæÚ ÈãÊæÓØ æÒä 5-7 ßÌã . æÈÇáäÓÈÉ ááÓáÇáÇÊ ÇáËÞíáÉ ÝÊÓæÞ ÇáØíæÑ Úáí ÚãÑ 16-18 ÃÓÈæÚ ÈãÊæÓØ æÒä 8-16 ßÌã 
æíáÇÍÙ ÃËäÇÁ ÝÊÑÉ ÇáÊÓãíä Ãä íÞÏã ááØíæÑ ÇáÚáÇÆÞ ÇáãÊæÇÒäÉ æ ÇáãÍÊæíÉ Úáí ÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáØÇÆÑ ãä ÇáÈÑæÊíä æ ÇáØÇÞÉ æ ÇáÝíÊÇãíäÇÊ æ ÇáÚäÇÕÑ ÇáãÚÏäíÉ ãÚ ÊÞÏíã ÇáÚáíÞÉ ÈÕÝÉ ãÓÊãÑÉ 
 
ÍÖÇäÉ ßÊÇßíÊ ÇáÑæãí
==========
ÊÍÖíä ßÊÇßíÊ ÇáÑæãì - ÇáÊÍÖíä ÇáØÈíÚì áÈíÖ ÇáÑæãì - ÇáÊÍÖíä ÇáÕäÇÚì áÈíÖ ÇáÑæãì - ÇáÔÑæØ ÇáÚÇãå áÍÖÇäÉ ÇáßÊÇßíÊ 

1- ÇáÊÍÖíä ÇáØÈíÚí 
æ åæ ÇáÚäÇíÉ æ ÇáÑÚÇíÉ ÇáÊí ÊÞæã ÈåÇ ÇáÏÌÇÌÉ ÇáÃã áÃÝÑÇÎåÇ ÈÚÏ ÇáÝÞÓ ãÈÇÔÑÉ æ ÍÊì íãßäåã ÇáÇÚÊãÇÏ Úáí ÃäÝÓåã . Ýåí ÊÞæã ÈÊæÝíÑ ÇáÏÝÆ áÕÛÇÑåÇ ÊÍÊ ÃÌäÍÊåÇ ßãÇ ÊÞæã ÈÍãÇíÊåã ãä ÇáÃÚÏÇÁ æ ÇáÏÝÇÚ Úäåã ¡ ßãÇ ÃäåÇ ÊáÞäåã ÇáÏÑæÓ ÇáÃæáí áÊÚáã ÊäÇæá ÇáÛÐÇÁ æ ÇáãÇÁ 

2- ÇáÊÍÖíä ÇáÕäÇÚí 
ÊÌåÒ ÇáÍÖÇäÉ ÞÈá æÕæá ÇáßÊÇßíÊ ÈãÏÉ 24 ÓÇÚÉ ÍíË ÊÝÑÔ ÇáÃÑÖíÉ ÈÇáÊÈä Ãæ äÔÇÑÉ ÇáÎÔÈ æ íÊã ÊÔÛíá ÇáÏÝÇíÇÊ ææÖÚ ÇáãÚÇáÝ æ ÇáãÓÇÞì Íæá ÇáÏÝÇíÉ ÏÇÎá ÍáÞÉ ãä ÇáßÑÊæä (ÈÇÑÊÝÇÚ 40 Óã) æ Ðáß áÊÌãíÚ ÇáßÊÇßíÊ Íæá ãÕÏÑ ÇáÊÏÝÆÉ 
 æÚäÏ æÕæá ÇáßÊÇßíÊ Åáí ãÓßä ÇáÍÖÇäÉ íÞÏã áåÇ ãÇÁ + ÓßÑ ÈäÓÈÉ 5% ÞÈá ÊæÝíÑ ÇáÛÐÇÁ
 æÊÍÊÇÌ ßÊÇßíÊ ÇáÑæãí Åáí ÇáÊÏÝÆÉ ÇáÕäÇÚíÉ áãÏÉ 6-8 ÃÓÇÈíÚ ÇáÃæáí ãä ÇáÚãÑ æ ÊÈÏà ÝÊÑÉ ÇáÍÖÇäÉ ÈÏÑÌÉ ÍÑÇÑÉ 35-36° ã æ ÊÎÝÖ ÈÚÏ Ðáß ÊÏÑíÌíÇð ÍÊì ÇáÃÓÈæÚ ÇáÃÎíÑ ãä ÇáÍÖÇäÉ ÍÊì ÊÕá Åáí ÏÑÌÉ ÍÑÇÑÉ ÇáÌæ ÇáÚÇÏíÉ 
íÊã ÊæÝíÑ ÇáÅÖÇÁÉ ÎáÇá 24 ÓÇÚÉ ãÊÕáÉ áãÏÉ 3 ÃíÇã ÇáÃæáí ÈÚÏ ÇáÝÞÓ Ëã ÊÎÝÖ Åáí 22 ÓÇÚÉ ÝÞØ ÅÖÇÁÉ + ÓÇÚÊíä ÅÙáÇã ÍÊì ÊÊÚæÏ ÇáßÊÇßíÊ Úáí ÇáÅÙáÇã ÝÅÐÇ ÍÏË æ ÇäÞØÚ ÇáÊíÇÑ ÇáßåÑÈí ãäåÇ  æÎáÇá ÝÊÑÉ ÇáÊÍÖíä ÊÛÐí ßÊÇßíÊ ÇáÑæãí Úáí ÚáíÞå ÈÇÏÆ ÊÍÊæí Úáí 28-30  ÈÑæÊíä ÎÇã ¡ ãÚ ÊæÝíÑ ÇáÚáÝ ÃãÇãåÇ ÏÇÆãÇð 

· ÇáÔÑæØ ÇáÚÇãÉ áÍÖÇäÉ ÇáßÊÇßíÊ 

1- ÊæÝíÑ ÇáÛÐÇÁ ÎáÇá 18-24 ÓÇÚÉ ÈÚÏ ÇáÝÞÓ
2- ÊÎÕÕ ãÏÝÃÉ áßá 200-300 ßÊßæÊ Ýí ÈÏÇíÉ ÝÊÑÉ ÇáÊÍÖíä 
3- ÏÑÌÉ ÇáÍÑÇÑÉ ÚäÏ ÍÇÝÉ ÇáÏÝÇíÉ Êßæä 95° Ý æ Ðáß Úáí ãÓÊæí ÙåÑ ÇáßÊÇßíÊ Ýí ÇáÃÓÈæÚ ÇáÃæá Ëã ÊÎÝÖ ÊÏÑíÌíÇð ÍÊì äåÇíÉ ÝÊÑÉ ÇáÊÍÖíä 
4- íÊã ÑÝÚ ãÓÊæí ÇáÏÝÇíÇÊ ÃÓÈæÚíÇð ÍÊì íãßä áØíæÑ Ãä ÊÊÍÑß ÊÍÊ ÇáãÏÝÃÉ
5- íÎÕÕ 1 ã2 ãä ãÓØÍ ãÓßä ÇáÍÖÇäÉ áßá 7 ØÇÆÑ ÍÊì ÚãÑ 8 ÃÓÈæÚ æ Ýí ÍÇáÉ æÌæÏ ÍæÔ (ãáÚÈ) íÎÕÕ 1ã2 áßá 11 ØÇÆÑ Ýí ÇáãÓßä 
6- íÌÈ ÊÑÊíÈ ÇáãÚÇáÝ æ ÇáãÓÇÞì ÈÔßá ÌíÏ æ ãäÙã ÍÊì íãßä ááßÊÇßíÊ ÇáÈÏÁ Ýí ÇáÃßá æ ÇáÔÑÈ ÝæÑÇð
 ÍíË ÊæÒÚ ÇáãÚÇáÝ Íæá ÇáãÏÝÃÉ æ ÊæÖÚ ÇáãÓÇÞì Èíä ÇáãÚÇáÝ 
7-  íäÕÍ ÈÊÞÏíã ãÇÁ ÝÇÊÑ ááÔÑÈ Ýí Çáíæã ÇáÃæá
(20-22° ã) 
8- ÊÓÊÎÏã ÇáÅÖÇÁÉ ÇáÕäÇÚíÉ ÇáÌíÏÉ ÎÇÕÉ ÝæÞ ÇáãÚÇáÝ 
9-  ãä ÇáÖÑæÑí ÊÞÏíã ÚáíÞå ÚÇáíÉ ÇáãÍÊæí ãä ÇáÈÑæÊíä
(27-30%) 

ÊÝÑíÎ ÈíÖ ÇáÑæãì
====================
ÊäÇæá ÈíÖ ÇáÑæãì - ÔÑæØ ÍÝÙ ÈíÖ ÇáÏÌÇÌ ÇáÑæãì -ÍÝÙ ÈíÖ ÇáÊÝÑíÎ ááÑæãì - ÊÝÑíÎ ÈíÖ ÇáÑæãì - ÈíÖ ÇáÑæãì ÇáÕÇáÍ ááÊÝÑíÎ - ÇáÊÝÑíÎ ÇáØÈíÚì áÈíÖ ÇáÑæãì - ÇáÊÝÑíÎ ÇáÕäÇÚì áÈíÖ ÇáÑæãì 

ÊäÇæá ÈíÖ ÇáÑæãí
ÚÏÏ ÇáÈíÖ ÇáäÇÊÌ ãä ÃäËí ÇáÑæãí Ýí ÇáÓäÉ Þáíá ãÞÇÑäÉ ÈÇáÏÌÇÌ 
æáÐáß ÝÇä ÈíÖÉ ÇáÑæãí áåÇ ÞíãÉ ÇÞÊÕÇÏíÉ ÚÇáíÉ æ íÎÕÕ ÃÓÇÓÇð ááÊÝÑíÛ æ ÅäÊÇÌ ßÊÇßíÊ ¡ æ íÕá ÅäÊÇÌ ÇáÈíÖ Ýí ÇáÓáÇáÇÊ ÇáÎÝíÝÉ Åáí 100-120 ÈíÖÉ – æ ÇáãÊæÓØÉ 80-100 ÈíÖÉ – æ ÇáËÞíáÉ 40-50 ÈíÖÉ ÎáÇá ãæÓã æÖÚ ÇáÈíÖ æ ÇáÐí íãÊÏ ãä 5-6 ÔåæÑ æ ÇáÑæãí íäÊÌ ÈíÖ áæäå Èäí ÎÝíÝ Åáí ãÊæÓØ æ Úáíå ÈÞÚ áæäåÇ Èäí ãÊæÓØ Åáí ÛÇãÞ Úáí ÃÑÖíÉ ÈíÌ æ åæ Ðæ ÞÔÑÉ ÞæíÉ
 æ íÌÈ Ãä íÊã ÌãÚ ÇáÈíÖ 3-4 ãÑÇÊ Ýí Çáíæã Ãæ ÃßËÑ æ Ðáß ááãÍÇÝÙÉ Úáíå ãä ÇáßÓÑ Ãæ ÇáÇÊÓÇÎ . æíÑÇÚí ÚÏã ÍÝÙå áÃßËÑ ãä ÃÓÈæÚ ÞÈá ÇáÊÝÑíÛ 
 æ ÈÚÏ ÇáÌãÚ íÌÈ Ãä íÍÝÙ ÚäÏ ÏÑÌÉ ÍÑÇÑÉ 24-29 ÏÑÌÉ ãÆæíÉ áãÏÉ 24 ÓÇÚÉ 
 Ëã íÎÒä ÚäÏ ÏÑÌÉ ÍÑÇÑÉ 13-16 ÏÑÌÉ ãÆæíÉ áãÏÉ 24 ÓÇÚÉ . Ëã íÎÒä ÚäÏ ÏÑÌÉ 13-16 ÏÑÌÉ ãÆæíÉ ÍÊì ÇáÊÝÑíΠ
 æ íÌÈ ãÑÇÚÇÉ ÚÏã ÊÌãíÏ ÈíÖ ÇáÊÝÑíÎ ¡ ßãÇ íáÇÍÙ æÖÚ ÇáÈíÖ Ýí ÚÈæÇÊ ÃËäÇÁ ÇáÊÎÒíä ÈÍíË Êßæä ÇáäåÇíÉ ÇáÚÑíÖÉ áÃÚáí Ãæ íæÖÚ Ýí ÕæÇäí Úáí ÇáÌæÇäÈ 

 ÔÑæØ ÍÝÙ ÈíÖ ÇáÊÝÑíÎ
1- ÏÑÌÉ ÇáÍÑÇÑÉ ÃËäÇÁ ÇáÍÝÙ ÊÊÑÇæÍ Èíä 13-16° ã 
2-  ÇáÑØæÈÉ ÇáäÓÈíÉ Ýí ÍÏæÏ% 65-75 
3- íÌÈ ÊÞáíÈ ÇáÈíÖ 2-3 ãÑÇÊ Ýí Çáíæã ÚäÏ ÇáÊÎÒíä áãÏÉ ØæíáÉ 
4- íÌÈ ãÑÇÚÇÉ ÚÏã ÊÎÒíä ÇáÈíÖ ÞÈá ÇáÊÝÑíÛ ÃßËÑ ãä ÃÓÈæÚ ¡ ÚáãÇð ÈÃäå ÚäÏ ÊæÝíÑ ÇáÔÑæØ ÇááÇÒãÉ ááÊÎÒíä íãßä ÅØÇáÉ ÇáãÏÉ Åáí ÃÓÈæÚÇä 

ÊÝÑíÎ ÈíÖ ÇáÑæãí 
=====================
1- ÇáÈíÖ ÇáÕÇáÍ ááÊÝÑíΠ
íÌÈ ÝÑÒ ÇáÈíÖ ÞÈá ÊÝÑíÎå æÐáß áÇÓÊÈÚÇÏ ÇáÈíÖ ÇáÛíÑ ãØÇÈÞ áãæÇÕÝÇÊ ÇáÓáÇáÉ æ ÇáãÊÓÎ æ ÇáãßÓæÑ æ ÖÚíÝ ÇáÞÔÑÉ æ ÇáãäÈÚÌ æ ÇáãßæÑ ÇáÔßá (ÛíÑ ÈíÖÇæí ÇáÔßá) æ ÇáãÔæå

2- ÇáÊÝÑíÎ ÇáØÈíÚí 
íÊã ÃæáÇ ÇáÊÚÑÝ Úáí ÅäÇË ÇáÑæãí ÇáÊí áåÇ ãíá ááÑÞÇÏ æ Ðáß ÈæÖÚ ÈÚÖ ÇáÈíÖ ÇááÇíÍ Ýí ÇáÈíÇÖÇÊ æ ÚäÏãÇ ÊÕÑ ÈÚÖ ÇáÅäÇË Úáí ÇáÑÞÇÏ Úáíå ¡ íÊã æ ÖÚ ÚáÇãÉ Úáíåã ááÊÚÑÝ Úáíåã Ëã ÊÌãÚ åÐå ÇáÅäÇË Ýí ÃãÇßä ÏÇÝÆÉ æ åÇÏÆÉ ÖÚíÝÉ ÇáÅÖÇÁÉ æ íæÖÚ ÊÍÊåÇ ÇáÈíÖ (10-15 ÈíÖå) æ ÃãÇãåÇ ÃæÚíÉ ãä ÇáÝÎÇÑ ááãÇÁ æ ÇáÚáÝ

3- ÇáÊÝÑíÎ ÇáÕäÇÚí 
ÊÓÊÎÏã ãÇßíäÇÊ ÍÏíËÉ ááÊÝÑíÎ ÈÓÚÇÊ ãÎÊáÝÉ ÊäÇÓÈ ßá ãÑÈí ÍíË íÊã ÌãÚ ÇáÈíÖ ææÖÚå Ýí ãÇßíäÇÊ ÇáÊÝÑíÎ ÇáÊí ÊæÝÑ ÌãíÚ ÇáÙÑæÝ ÇááÇÒãÉ áäãæ ÇáÌäíä ÏÇÎá ÇáÈíÖÉ ãä ÍÑÇÑÉ æÑØæÈÉ æ ÊåæíÉ
 æ íÝÑÎ ÈíÖ ÇáÑæãí ÚÇÏÉ ÚäÏ ÏÑÌÉ 37.8° ã ãÚ ÑØæÈÉ äÓÈíÉ 65% Ýí ÇáãÝÑÎÉ æ 37.5° ã ¡ÑØæÈÉ äÓÈíÉ 85% ÑØæÈÉ äÓÈíÉ Ýí ÇáãÝÞÓ ¡ æíÌÈ ÅÌÑÇÁ ÚãáíÉ ÊÞáíÈ ááÈíÖ 4-5 ãÑÇÊ / Çáíæã Úáí ÇáÃÞá 
æÝí ÇáãÇßíäÇÊ ÇáÍÏíËÉ íÊã ÇáÊÞáíÈ ÃæÊæãÇÊíßíÇð ßá ÓÇÚÊíä . ãÏÉ ÊÝÑíÎ ÇáÈíÖ 28 íæã ãäåÇ 24 íæã Ýí ÇáãÝÑÎ Ëã íäÞá Åáí ÇáãÝÞÓ áíßãá 4 ÃíÇã ÃÎÑí ÍÊì ÇáÝÞÓ
 æíÊã ÝÍÕ ÇáÈíÖ ÚäÏ ÇáäÞá Åáí ÇáãÝÞÓ æÐáß áÇÓÊÈÚÇÏ ÇáÈíÖ ÇááÇÆÍ Ãæ ÇáãÍÊæí Úáí ÃÌäÉ ãíÊÉ

 ãÑÇÖ ÇáäÞÕ ÇáÛÐÇÆì Ýì ÇáÑæãì
  

 ÇãÑÇÖ ÇáäÞÕ ÇáÛÐÇÆì Ýì ÇáÑæãì -  äÞÕ ÇáÝíÊÇãíäÇÊ - äÞÕ ÝíÊÇãíä à - äÞÕ ÝíÊÇãíä Ï - äÞÕ ÝíÊÇãíä åÜ - äÞÕ ÝíÊÇãíä È 2 ÇáÑíÈæÝáÇÝíä - äÞÕ ÝíÊÇãíä È 6 ÇáÈíÑíÏæßÓíä -  äÞÕ ÇáäíÇÓíä - äÞÕ ÍãÖ ÇáÈÇäÊæËíäíß - äÞÕ ÇáÈíæÊíä -  äÞÕ ÍãÖ ÇáÝæáíß - äÞÕ ÝíÊÇãíä È 12 - äÞÕ Çáßæáíä -  äÞÕ ÇáÇãáÇÍ ÇáãÚÏäíÉ - äÞÕ ÇáßÇáÓíæã æÇáÝæÓÝæÑ - äÞÕ ÇáãäÌäíÒ - äÞÕ ÇáÒäß - äÞÕ ÇáÍÏíÏ æÇáäÍÇÓ - äÞÕ Çæ ÒíÇÏÉ ÚäÕÑ ÇáÓáíäíæã - äÞÕ ÇáÈÑæÊíä æÇáÇÍãÇÖ ÇáÇãíäíÉ - ÇãÑÇÖ æãÔÇßá ÇáÊãËíá ÇáÛÐÇÆì - ãÑÖ ÇáäÞÑÓ -  ãÑÖ ÇáÚÑÝ ÇáÇÒÑÞ Ýì ÇáÑæãì - ãÑÖ ÇáÊÍæÕá - ÇáÇÚÑÇÖ - ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ 

ÚäÏãÇ íÞæã ÇáãÑÈíæä ÈÊÛÐíÉ ÇáØíæÑ Úáì ÚáÇÆÞ ãÊÒäå ÛÐÇÆíÇ áÇ ÊÙåÑ Çì ãÔÇßá äÞÕ ÛÐÇÆì æÇÐÇ ãÇÊÚÑÖ ÇáØÇÆÑ Çáì ÈÚÖ ÚæÇãá ÇáÇÌåÇÏ ãËá ÇáÇÕÇÈÉ ÈÈÚÖ ÇáÇãÑÇÖ Çæ ÇáÊÚÑÖ ááÍÑÇÑÉ ÇáãÑÊÝÚÉ Çæ Çì ÚæÇãá ÇÎÑì ÊÄÏì Çáì ÇáÊÇËíÑ Úáì ÇáÇÓÊåáÇß ÇáÚÇÏì ááÚáÝ ÝÇäå íãßä Çä ÊÙåÑ ÚáíÉ ãÙÇåÑ ÇáäÞÕ ÇáÛÐÇÆì ÇáÊì Êßæä ÚÇÏÉ ÚÇãå æáÇíãßä ãÚåÇ ÊÍÏíÏ äæÚíÉ ÇáäÞÕ ÇáÛÐÇÆì ÝíãÇ íáì

ÇäÎÝÇÖ ãÚÏáÇÊ Çáäãæ
ÖÚÝ ÇáÊÑííÔ
ÇäÎÝÇÖ ÇäÊÇÌ ÇáÈíÖ
äÞÕ äÓÈÉ ÇáÝÞÓ

æíÄÏì ÇáäÞÕ ÇáÍÇÏ Ýì ÇáÚäÇÕÑ ÇáÛÐÇÆíÉ Çáì ÙåæÑ ÇÚÑÇÖ ãÍÏÏÉ æÊÛíÑÇÊ æÇÖÍÉ Ýì ÇáÇäÓÌÉ æÇáÇÚÖÇÁ ÇáÍíæíÉ ããÇ íÔíÑ Çáì äÞÕ Ýì ÚäÕÑ ãÚíä íáÒã ÊæÝíÑå ÈÇãÏÇÏ ÇáØíæÑ Èå Ýì ÇáãÇÁ Çæ ÇáÚáÝ ÈÌÑÚÇÊ ÚáÇÌíÉ åÐÇ ÈÇáÇÖÇÝÉ Çáì ÚáÇÌ ÇáÇÓÈÇÈ ÇáÑÆíÓíå ááäÞÕ

ÇæáÇ : äÞÕ ÇáÝíÊÇãíäÇÊ

1-  äÞÕ ÝíÊÇãíä Ã

ÇáÇÚÑÇÖ
ÇáÊåÇÈ ÇáÚíæä æÇáÌÝæä æÊÙåÑ ØÈÞÉ ÈíÖÇÁ ÝæÞ ÇáÛÔÇÁ ÇáÚíäì ÇáãÊÍÑß – ÇÝÑÇÒÇÊ ÓÇÆáÉ ãä ÇáÇÚíä æÇáÇäÝ æÊÊÌãÚ ÇÝÑÇÒÇÊ ÕÏíÏíÉ ãÊÌÈäÉ ÊÍÊ ÇáÌÝæä æÝì ÇáÌíæÈ ÇáÇäÝíÉ – ÕÚæÈÉ ÇáÊäÝÓ – ÇäÎÝÇÖ ÇäÊÇÌ ÇáÈíÖ æäÓÈÉ ÇáÊÝÑíÎ

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
ÇÖÇÝÉ ÝíÊÇãíä à Ýì ÇáÚáíÞÉ ÈßãíÇÊ ÊÛØì ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáÛÐÇÆíÉ ÇáãØáæÈÉ ãä ÇáÝíÊÇãíä

2- äÞÕ ÝíÊÇãíä Ï

ÇáÇÚÑÇÖ
ÚÏã Çáãíá Çáì ÇáÍÑßÉ æÇáãÔì – ÊæÑã ÇáãÝÇÕá æÎÇÕÉ ãÝÕá ÇáÑßÈÉ – ÇáÚÑÌ ÚäÏ ÇáãÔì – íÕÈÍ ÇáãäÞÑ æÇÙÇÝÑ ÇáßÊÇßíÊ ØÑíÉ – ÈÊÞÏã ÇáÍÇáå ÊÕÈÍ ÇáÚÙÇã áíäå – íäÊÝÔ ÇáÑíÔ – ÇäÊÇÌ ÈíÖ Ðæ ÞÔÑÉ ÑÞíÞÉ Çæ ÈÏæä ÞÔÑÉ – ÇäÎÝÇÖ ÇäÊÇÌ ÇáÈíÖ æäÓÈÉ ÇáÊÝÑíÎ

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
ÇÖÇÝÉ ÝíÊÇãíä Ï 3 Ýì ãÇÁ ÇáÔÑÈ Çæ ÇáÚáÝ áÊÛØíÉ ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáãØáæÈÉ

3-äÞÕ ÝíÊÇãíä åÜ

ÇáÇÚÑÇÖ
íÄÏì äÞÕ ÝíÊÇãíä åÜ Çáì ÙåæÑ ãÇ íáì

1- ÊÖÎã ãÝÕá ÇáÚÑÞæÈ æÇäÍäÇÁ ÇáÑÌá íÙåÑ Ýì ßÊÇßíÊ ÇáÑæãì Ýì ÚãÑ 2-3 ÇÓÇÈíÚ æÞÏ ÊÎÊÝì ÇáÍÇáå ÇÐÇ ÊÑßÊ ÈÏæä ÚáÇÌ æáßäåÇ ÊÙåÑ ÈÔÏÉ Ýì ÚãÑ 14-16 ÇÓÈæÚ æÎÇÕÉ ÇáÏíæß 

2-  ÖãæÑ ÚÖáÇÊ ÇáÞæäÕÉ æíÍÏË ÖãæÑ ááÚÖáÇÊ ÈÇáÇÖÇÝÉ ÇáÉ ÇáÖãæÑ ÇáÚÖáì ááÞæäÕå æÊÍÏË åÐå ÇáÍÇáÉ ßÐáß ÚäÏ äÞÕ ÇáÓÓÊíä æÇáãËíæäíä ßäÊíÌÉ áäÞÕ ÇáÈÑæÊíä æÎÇÕå ÇáÈÑæÊíä ÇáÍíæÇäì

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
áÇíÓÊÎÏã Ýì ÊÛÐíÉ ÇáØíæÑ ÚáíÞÉ ãÖì Úáì ÊÕäíÚåÇ ÇßËÑ ãä 3 ÇÓÇÈíÚ ÎÇÕÉ Ýì ÇáÌæ ÇáÍÇÑ ÇÐÇ ßÇäÊ ÊÍÊæì Úáì äÓÈÉ ãÑÊÝÚÉ ãä ÇáÏåæä – æíÖÇÝ Çáì ÇáÚáíÞÉ ãÖÇÏ ÊÃßÓÏ – íÝÖá ÇÓÊÎÏÇã ÝíÊÇãíä åÜ Ýì ÕæÑÊå ÇáÕäÇÚíÉ æáÇíÝÖá ÇáãÕÇÏÑ ÇáØÈíÚíÉ ÎÇÕÉ ÇÐÇ ßÇäÊ ÊÍÊæì Úáì ÒíæÊ

4- äÞÕ ÝíÊÇãíä È 2 ÇáÑíÈæÝáÇÝíä

ÇáÇÚÑÇÖ
íÍÏË Ýì ßÊÇßíÊ ÇáÑæãì ÇáÊåÇÈÇÊ ÌáÏíÉ Ýì ÒæÇíÇ ÇáÝã æÚáì ÇáÌÝæä æÇáÞÏã æáÓÇÞ æÝÊÍÉ ÇáãÌãÚ æíÍÏË ÇáÊæÇÁ ÇÕÇÈÚ ÇáÞÏã æÊÇÎÑ Çáäãæ æÞÏ íÍÏË ÇáäÝæÞ ÈÚÏ 21 íæã ãä ÇáÇÕÇÈå ÇãÇ ÇáØíæÑ ÇáÈíÇÖÉ íäÎÝÖ ÇäÊÇÌåÇ ãä ÇáÈíÖ æßÐáß äÓÈÉ ÇáÊÝÑíÎ

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
ÇÖÇÝÉ ÝíÊÇãíä È 2 Ýì ãÇÁ ÇáÔÑÈ ÈÇáÇÖÇÝÉ Çáì æÖÚ ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáãØáæÈÉ Ýì ÇáÚáíÞÉ

5- äÞÕ ÝíÊÇãíä È 6 ÇáÈíÑíÏæßÓíä

ÇáÇÚÑÇÖ
ÝÞÏ ÇáÔåíÉ æÊæÞÝ Çáäãæ – íÌáÓ ÇáØÇÆÑ Úáì ÇáÇÑÖ æ Ðíáå æÌäÇÍå ãÊÏáíÇä æÑÇÓå ãÊÌåÉ ááÇÑÖ – ÙåæÑ ÇÚÑÇÖ ÚÕÈíÉ ÚäÏ ÇáãÔì – ÇáØíæÑ ÇáÈÇáÛÉ íÞá ÇäÊÇÌåÇ ãä ÇáÈíÖ æÊäÎÝÖ äÓÈÉ ÇáÎÕæÈÉ

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
ÇÖÇÝÉ ÝíÊÇãíä È 6 ÈÇáßãíÇÊ ÇáÊì ÊÛØì ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáÛÐÇÆíÉ Ýì ÇáÚáÝ

6- äÞÕ ÇáäíÇÓíä

ÇáÇÚÑÇÖ
íÍÏË ááßÊÇßíÊ ÊÇÎÑ Ýì Çáäãæ æÓæÁ ÇáÊÑííÔ æÌÝÇÝå ÇãÇ ÇáØíæÑ ÇáßÈíÑÉ íÍÏË áåÇ ÊÖÎã Ýì ãÝÕá ÇáÚÑÞæÈ æÇäÍäÇÁ Ýì ãÝÕá ÇáÚÑÞæÈ æÇäÍäÇÁ ÇáÇÑÌá ááÏÇÎá æåì ÊÔÈå ÇäÒáÇÞ ÇáæÊÑ – ÇáØíæÑ ÇáÈíÇÖÉ íÍÏË ÇäÎÝÇÖ ÇäÊÇÌåÇ ãä ÇáÈíÖ æäÓÈÉ ÇáÊÝÑíÎ

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
ÇÖÇÝÉ ÇáãÚÏáÇÊ ÇáãØáæÈÉ áÊÛØíÉ ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáÛÐÇÆíÉ ãä ÇáäíÇÓíä æÇáÊÑÈÊæÝÇä Ýì ÇáÚáíÞÉ

7- äÞÕ ÍãÖ ÇáÈÇäÊæËíäíß

ÇáÇÚÑÇÖ
ÙåæÑ ÞÔæÑ Íæá ÇáÝã æÇáÌÝæä æÇáÌáÏ ÇáãÛØì áÈÇØä ÇáÞÏã æÈØÁ Çáäãæ æÊßÓÑ ÇáÑíÔ æÇäÒáÇÞ ÇáæÊÑ ßãÇ íÍÏË ÇäÎÝÇÖ äÓÈÉ ÇáÊÝÑíÎ äÊíÌÉ áäÝæÞ ÇáÇÌäå

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
ÇÖÇÝÉ ÍÇãÖ ÇáÈÇäÊæËíäíß Ýì ãÇÁ ÇáÔÑÈ Çæ ÇáÚáÝ

8- äÞÕ ÇáÈíæÊíä

ÇáÇÚÑÇÖ
ÙåæÑ ÇáÊåÇÈÇÊ ÌáÏíÉ æÞÔæÑ Úáì ÇáÞÏã æÊÍÏË ÊÔÞÞÇÊ ÈÇÓÝá ÇáÞÏã

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
ÇÖÇÝÉ ÇáÈíæÊíä æÎãíÑÉ ÇáÈíÑå Ýì ÇáÚáíÞÉ áÊÛØíÉ ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáãØáæÈÉ

9- äÞÕ ÍãÖ ÇáÝæáíß

ÇáÇÚÑÇÖ
ÇäÎÝÇÖ äÓÈÉ ÇáÝÞÓ áäÝæÞ ÇáÇÌäå – ÇÚæÌÇÌ ÇáãäÞÇÑ – íÊã ÝÞÓ ÈÚÖ ÇáßÊÇßíÊ æíÙåÑ ÚáíåÇ ÇÚÑÇÖ ÇáÇäíãíÇ æÇÚæÌÇÌ Ýì ÇÕÇÈÚ ÇáÑÌá æÇãÊÏÇÏ ÇáÑÞÈÉ äÊíÌÉ áÔáá ÝÞÑÇÊåÇ

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
ÇÖÇÝÉ ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáÛÐÇÆíÉ ÇáãØáæÈÉ ãä ÍãÖ ÇáÝæáíß Çáì ÇáÚáíÞÉ

10-  äÞÕ ÝíÊÇãíä È 12

ÇáÇÚÑÇÖ
ÊæÞÝ Çáäãæ æÎáá Ýì ÇáÊãËíá ÇáÛÐÇÆì æÊÇÎÑ ÙåæÑ ÇáÑíÔ æÊÖÎã Çáßáì æÇäÎÝÇÖ äÓÈÉ ÇáÊÝÑíÎ äÊíÌÉ áäÝæÞ ÇáÇÌäå – ÙåæÑ ÇÚÑÇÖ ÇáÇäíãíÇ

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
ÇÖÇÝÉ ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáãØáæÈÉ ãä ÝíÊÇãíä È 12 Ýì ÇáÚáíÞÉ ÇãÇ Ýì ÇáÍÇáÇÊ ÇáÚÕÈíÉ íÓÊÎÏã 0.7  ãááì ÍãÖ ÇáÝæáíß + 12 ãíßÑæÌÑÇã ÝíÊÇãíä È12

11-  äÞÕ Çáßæáíä

ÇáÇÚÑÇÖ
íÍÏË ÇäÒáÇÞ ÇáæÊÑ æÊäÍäì ÇáÓÇÞ Çáì ÇáÎÇÑÌ æáÇ íÓÊØíÚ Íãá ÇáØÇÆÑ – ÒíÇÏÉ ÊÑÓíÈ ÇáÏåæä Ýì ÇáßÈÏ – ÇäÎÝÇÖ ÇäÊÇÌ ÇáÈíÖ

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
áÇ íãßä ÚáÇÌ ÇäÒáÇÞ ÇáæÊÑ æáßä íãßä æÞÇíÉ ÈÇÞì ÇáÞØíÚ ÈÇÖÇÝÉ Çáßæáíä Ýì ÇáÚáíÞÉ ÍÓÈ ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáÛÐÇÆíÉ ÇáãØáæÈÉ

ËÇäíÇ : äÞÕ ÇáÇãáÇÍ ÇáãÚÏäíÉ

1- äÞÕ ÇáßÇáÓíæã æÇáÝæÓÝæÑ

ÇáÇÚÑÇÖ
íÙåÑ Úáì ÇáßÊÇßíÊ æÇáØíæÑ ÇáäÇãíÉ ÇáÚÑÌ æÇäÊÝÇÔ ÇáÑíÔ æÊÇÎÑ Çáäãæ – æÚäÏ äÞÕ ÇáÝæÓÝæÑ æÝíÊÇãíä Ï íßæä ÇáÚÙã ØÑíÇ æÊÊÖÎã ÇáãÝÇÕá – ÚäÏ äÞÕ ÇáßÇáÓíæã Ýì ÚáÇÆÞ ÇáØíæÑ ÇáãäÊÌÉ ááÈíÖ íäÊÌ ÈíÖ Ðæ ÞÔÑÉ ÑÞíÞÉ Çæ ÈÏæä ÞÔÑÉ æÊäÎÝÖ äÓÈÉ ÇáÊÝÑíÎ

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
ÊÒæÏ ÇáÚáíÞÉ ÈÇáßãíÇÊ ÇááÇÒãÉ áÊÛØíÉ ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ãä ÇáßÇáÓíæã æÇáÝæÓÝæÑ ãÚ ãÑÇÚÇÉ ÇáäÓÈ Èíäåã

2- äÞÕ ÇáãäÌäíÒ

ÇáÇÚÑÇÖ
íÍÏË ÇäÒáÇÞ ÇáæÊÑ æÇäÊÇÌ ÈíÖ Ðæ ÞÔÑÉ ÑÞíÞÉ æÇäÎÝÇÖ äÓÈÉ ÇáÊÝÑíÎ æÊÖÎã ãÝÕá ÇáÚÑÞæÈ

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
ÇÖÇÝÉ ÇáãäÌäíÒ Ýì ÇáÚáíÞÉ ÈßãíÇÊ ÊßÝì áÊÛØíÉ ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáÛÐÇÆíÉ ÇáãØáæÈÉ ÇãÇ Ýì ÍÇáÉ ÍÏæË ÇäÒáÇÞ ÇáæÊÑ ÝíÌÈ ÇÖÇÝÉ ÌãíÚ ãÓÈÈÇÊå æåì ÇáãäÌäíÒ – Çáßæáíä – ÇáäíÇÓíä – ÇáÈíæÊíä – ÍãÖ ÇáÝæáíß

3-äÞÕ ÇáÒäß

ÇáÇÚÑÇÖ
ÇáÊåÇÈ ãÝÕá ÇáÚÑÞæÈ – ÙåæÑ ÞÔæÑ Úáì ÇáÌáÏ æÎÇÕÉ ãäØÞÉ ÇáÇÑÌá æÊÇÎÑ Çáäãæ æÖÚÝ ÇáÊÑííÔ

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
ÇÖÇÝÉ ÚäÕÑ ÇáÒäß  Ýì ÇáÚáíÞÉ ÈßãíÇÊ ÊÛØì ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáÛÐÇÆíÉ ÇáãØáæÈÉ

4- äÞÕ ÇáÍÏíÏ æÇáäÍÇÓ

ÇáÇÚÑÇÖ
íÍÏË ÇäíãíÇ áÇä ÇáÚäÕÑÇä íÏÎáÇä Ýì åíãæÌáæÈíä ÇáÏã – ßãÇ íÍÏË äÞÕ Ýì ßãíÉ ÇáÍÏíÏ æÇáäÍÇÓ ÇáÊì ÊäÞáåÇ ÇáÏÌÇÌå Çáì ÇáÈíÖ

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
ÇÖÇÝÉ ÚäÕÑì ÇáÍÏíÏ æÇáäÍÇÓ Ýì ÇáÚáÝ ÈßãíÇÊ ßÇÝíÉ áÊÛØíÉ ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáÛÐÇÆíÉ

5- äÞÕ Çæ ÒíÇÏÉ ÚäÕÑ ÇáÓáíäíæã

ÇáÇÚÑÇÖ
äÞÕå íÄÏì Çáì ÊÑÇßã ÇáÓæÇÆá ÊÍÊ ÇáÌáÏ- ÇãÇ ÒíÇÏÊå Úä 5 Ìã / Øä ÇáÚáÝ íßæä ÓÇã ááØíæÑ

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
ÇÖÇÝÉ ÚäÕÑ ÇáÓáíäíæã Ýì ÇáÚáÝ ÈßãíÇÊ ÊÛØì ÇáÇÍÊíÇÌÇÊ ÇáÛÐÇÆíÉ ÇáãØáæÈÉ ãÚ ãÑÇÚÇÉ ÚÏã ÒíÇÏÉ ÇáãÚÏá ÍÊì áÇ íÍÏË ÇÚÑÇÖ ÓÇãå Úáì ÇáØíæÑ

ËÇáËÇ : äÞÕ ÇáÈÑæÊíä æÇáÇÍãÇÖ ÇáÇãíäíÉ

1- äÞÕ ÇáÈÑæÊíä æÎÇÕÉ ÇáÍíæÇäì íÄËÑ Úáì äãæ ÇáØíæÑ æÎÇÕÉ Ýì ãÑÇÍá Çáäãæ
2- äÞÕ ÇáÈÑæÊíä æÇáÇÍãÇÖ ÇáÇãíäíÉ Ýì ÇáÚáíÞÉ íÄÏì Çáì ÊÇÎÑ äãæ ÇáÑíÔ æÍíË Çä ÇáãíËæäíä íãßäå Êßæíä ÇáÓÓÊíä áÐáß íÌÈ ÇÖÇÝÉ ÇáãíËæäíä æÇááíÓíä Çáì ÇáÚáíÞÉ áÊÚæíÖ ÇáäÞÕ
3-  äÞÕ ÇáÈÑæÊíä Ýì ÇáÚáíÞÉ íÄÏì Çáì ÇäÎÝÇÖ ÇäÊÇÌ ÇáÈíÖ

ÑÇÈÚÇ : ÇãÑÇÖ æãÔÇßá ÇáÊãËíá ÇáÛÐÇÆì

åì ãÌãæÚÉ ãä ÇáÇãÑÇÖ æÇáãÔÇßá ÇáÊì ÊÙåÑ Úáì ÇáØíæÑ ßäÊíÌÉ ááÇÎáÇá Ýì ÇáÊãËíá ÇáÛÐÇÆì

1- ÇáäÞÑÓ

ÇáÇÚÑÇÖ
íÙåÑ ÈÚÖ ÇáÊæÑãÇÊ ÇáÚÞÏíÉ Úáì ÇÕÇÈÚ ÇáÞÏã

ÇáæÞÇíÉ
ÊÞÏíã ÚáÇÆÞ ãÊæÇÒäå æÊÍÊæì Úáì ÇáßãíÇÊ ÇáãØáæÈÉ ãä ÇáÚäÇÕÑ ÇáÛÐÇÆíÉ æÎÇÕÉ ÇáÈÑæÊíä ÇáÍíæÇäì æÇáÝíÊÇãíäÇÊ æãáÍ ÇáØÚÇã ãÚ ãÑÇÚÇÉ ÚÏã ÊÞÏíã ÇÏæíÉ æÎÇÕÉ ãÑßÈÇÊ ÇáÓáÝÇ áãÏÉ ØæíáÉ

ÇáÚáÇÌ
ÇÓÊÎÏÇã ÝíÊÇãíä à – ßÈÑíÊÇÊ ÇáãÇÛäÓíæã – ÇáÚÓá ÇáÇÓæÏ

2-ãÑÖ ÇáÚÑÝ ÇáÇÒÑÞ Ýì ÇáÑæãì

ÇáÇÚÑÇÖ
Ýì ÇáßÊÇßíÊ æÇáÈÏÇÑì : Îãæá ÇáØÇÆÑ æíÔÚÑ ÈÇáÈÑæÏÉ æÝÞÏ ÇáÔåíå ááÇßá æÇáÔÑÈ æäÞÕ ÇáæÒä

Ýì ÇáØíæÑ ÇáÈÇáÛå : íÊæÞÝ ÇáØÇÆÑ ÝÌÇÁå Úä ÇáÇßá æÇáÔÑÈ æíÞá æÒäå ßËíÑÇ Ýì ÈÖÚÉ ÇíÇã ãÚ ÍÏæË ÇÓåÇá ãÇÆì Èå ßËíÑ ãä ÇáÝÞÇÚÇÊ ÇáåæÇÆíÉ æíÊÛíÑ áæä ÇáÑÇÓ Çáì áæä

ÇáæÞÇíÉ
ÍíË Çä ÇáÓÈÈ ÛíÑ ãÚÑæÝ ÝÇäå íÊã ÇÊÍÇÐ ÇáÇÌÑÇÁÇÊ ÇáÕÍíÉ áãäÚ ÍÏæË ÇáãÑÖ

ÇáÚáÇÌ
ÇÓÊÎÏÇã ßÈÑíÊÇÊ ÇáãÇÛäÓíæã 2.5 % Ýì ãÇÁ ÇáÔÑÈ áãÏÉ äÕÝ íæã Ëã íÊÈÚ Ðáß ÇáÚáÇÌ ÈÇáãÖÇÏÇÊ ÇáÍíæíÉ ãËá ÇáÊíÑÇãíÓíä – ÇáÇÑËÑæãÇíÓíä – ÇáÒäß ÈÇÓÊÑÇÓíä

3- ÇáÊÍæÕá

íäÊÌ Úä ÇãÊáÇÁ ÇáÍæíÕáÉ ÈßãíÇÊ ßÈíÑÉ ãä ÇáÚáíÞÉ ÚÇáíÉ ÇáÇáíÇÝ Çæ ÇáÊåÇã ÇáÝÑÔÉ Çæ ÇáÑãá ÝíÄÏì Ðáß Çáì ÚÏã ÞÏÑÉ ÚÖáÇÊ ÇáÞæäÕÉ Úáì ÏÝÚ åÐå ÇáãæÇÏ Çáì ÇáãÚÏÉ ÇáÇãÇãíÉ

ÇáæÞÇíÉ æÇáÚáÇÌ
ÊÞÏíã ÚáÇÆÞ ãÊÒäå – ÏÝÚ ßãíÇÊ ßÈíÑÉ ãä ÇáãÇÁ Úä ØÑíÞ ÇáÝã Çáì ÇáÍæíÕáÉ áØÑÇæÉ ãÍÊæíÇÊåÇ Ëã ãÍÇæáÉ ÇÎÑÇÌ ÇáãÍÊæíÇÊ ÈÇáÖÛØ Úáì ÇáÍæíÕáÉ ãÚ æÖÚ ÇáØÇÆÑ æÑÇÓå Çáì ÇÓÝá
[1/28, 7:12 PM] Hussam Hassan Hassan: Ãåã ÇáÃãÑÇÖ ÇáÊì ÊÕíÈ ÇáÑæãì

ÃæáÇð :ÇáÃãÑÇÖ ÇáÈßÊíÑíÉ :
1- ÇáÈááæÑã Ãæ ÇáÅÓåÇá ÇáÃÈíÖ :
- ãÑÖ ãÚÏì ÍÇÏ íÕíÈ ÇáßÊÇßíÊ ÍÏíËÉ ÇáÝÞÓ .
2- ãÑÖ ÇáÊíÝæíÏ æ ÇáÈÇÑÇÊíÝæíÏ :
- ÇáÑæãì Þáíá ÇáÚÏæì ÇáØÈíÚíÉ ááãÑÖ .
ÇáÚáÇÌ .
- ÇÓÊÎÏÇã ÈÚÖ ãÑßÈÇÊ ÇáÓáÝÇ ãËá ÇáÓáÝÇÏíÇÒíä æ ÇáÓáÝÇãíÑÇÒíä .

ËÇäíÇð : ÇáÃãÑÇÖ ÇáڤíÑæÓíÉ :
1- ãÑÖ ÇáäíæßÇÓá :
- íÓãì ãÑÖ ÇáÒÛØÉ Ãæ ÇáÝÑÉ æ íÓÈÈ ÅáÊåÇÈ æ ÅÍÊÞÇä ÈÇáÚíä .
- ÃÚÑÇÖ ÇáÅÕÇÈÉ ÈÇáãÑÖ åì ÇáÎãæá æ ÇáäÚÇÓ æ ÊÝÞÏ ÇáØíæÑ ÔåíÊåÇ ááÃßá .
ÇáæÞÇíÉ .
- ÈáÞÇÍ äíæßÇÓá ÇáØíæÑ æ åæ áÞÇÍ Íì ãÓÊÖÚÝ Ýì ÚãÑ áÇ íÞá Úä ÔåÑíä 
2- ãÑÖ ÇáØÇÚæä :
- ÇáÑæãì áå ÞÇÈáíÉ ÔÏíÏÉ ááÃÕÇÈÉ ÈåÐÇ ÇáãÑÖ æ åæ áÇ íÞá ÎØæÑÉ Úä ãÑÖ ÇáäíæßÇÓá .

ËÇáËÇð : ÇáÃãÑÇÖ ÇáÈÑæÊæÒíÉ :

1- ÇáßæßÓíÏíÇ :
- ãæÖÚ ÇáÅÕÇÈÉ Ýì ÇáÑæãì ÇáÃãÚÇÁ ÇáÏÞíÞÉ æ ÇáÃãÚÇÁ ÇáÛáíÙÉ .
ÇáÚáÇÌ .
- ÈÇáÓáÝÇßíäæßÓÇáíä .

2- ÇáãáÇÑíÇ :
- íæÌÏ ÇáØÝíá ÏÇÎá ÇáßÑÇÊ ÇáÏãæíÉ æ íßæä ÏÇÆÑì Ãæ ÈíÖÇæì ÇáÔßá .
ÇáÚáÇÌ .
- ÊÓÊÎÏã ãÑßÈÇÊ ÇáÒÑäíÎ ßãÇ íãßä ÅÓÊÎÏÇã Çáßíäíä æ ÇáÃÑíäÇá .

ØÑÞ ÅäÊÔÇÑ ÇáÚÏæì .

1- Úä ØÑíÞ ÇáÈíÖ :

- ãËá ÇáÅÓåÇá ÇáÃÈíÖ æ ÊíÝæíÏ ÇáØíæÑ æ ãä ÇáÌåÇÒ ÇáÊäÝÓì ÇáãÒãä

2- Úä ØÑíÞ ÇáÝÖáÇÊ :

- ãËá ÇáßæßÓíÏíÇ æ ÇáÅÓåÇá ÇáÃÈíÖ æ ÇáÏíÏÇä ÇáÅÓØæÇäíÉ æ ÇáÔÑíØíÉ

3- Úä ØÑíÞ ãÇÁ ÇáÔÑÈ :

- íÕÈÍ ãÇÁ ÇáãÓÇÞì ãÕÏÑ áÚÏæì ÇáØíæÑ ÚäÏ ÊáæËå ÈÈÑÇÒ Ãæ ÝÖáÇÊ ÇáØíæÑ ÇáãÕÇÈÉ ßãÇ

Ãä ãíÇå ÇáÊÑÚ ÇáÑÇßÏÉ ÊÚÊÈÑ ãÕÏÑÇð åÇãÇð ááÚÏæì ÅÐÇ ÃáÞíÊ ÈåÇ ÌËË ÇáØíæÑ ÇáäÇÝÞÉ .

4- ÈæÇÓØÉ ÇáÍÔÑÇÊ :

- ãËá ÇáäÇãæÓ æ ÇáÐÈÇÈ æ ÇáÞÑÇÏ æ ÇáÈÑÇÛíË æ åÐå ÌãíÚÇð áåÇ ÇáÞÏÑÉ Úáì äÞá ãíßÑæÈÇÊ

ÇáãÑÖ Ýì ÃÑÌáåÇ Ãæ áÚÇÈåÇ ãä ÇáØíæÑ ÇáãÕÇÈÉ æ ÇáãÑíÖÉ Åáì ÇáØíæÑ ÇáÓáíãÉ ÈÏæä Ãä

ÊÕÇÈ åì äÝÓåÇ ÇáäÇÞáÉ áå ßãÇ íÍÏË Ýì ÒåÑì ÇáØíæÑ æ ÇáãáÇÑíÇÍØå
 ãÊáÇÒãÉ ÇáÑÃÓ ÇáãÊæÑøã Swollen Head Syndrome:-
• ÇáãÓÈøÈ: ÝíÑæÓ äíãæÝíÑÓ 
Family: Paramyxoviridae
Subfamily: Pneumovirinae
•ÇáÚæÇÆá: ÊÍÏË ÚÏæì ØÈíÚíÉ Ýí ÇáÏÌÇÌ æÇáÑæãí ÝÞØ. ÇáÍãÇã æÇáØíæÑ ÇáãÇÆíÉ ãÞÇæãÉ ááÚÏæì.
•ÇáÊæÒíÚ ÇáÌÛÑÇÝí: íæÌÏ ÇáãÑÖ Ýì ãÚÙã Ïæá ÇáÚÇáã.
•ØÑíÞÉ ÇáÚÏæì: ÊäÊÞá ÇáÚÏæì ÈÇáãÎÇáØÉ ÇáãÈÇÔÑÉ Èíä ÇáØíæÑ ÇáÞÇÈáÉ ááÚÏæì æÇáØíæÑ ÇáãÑíÖÉ æ ãÒãä íäÊÔÑ ÈÈØÁ æíÕíÈ ÇáØíæÑ ãä ÌãíÚ ÇáÃÚãÇÑ.
- ÇáÃÚÑÇÖ ÇáÑÆíÓÉ: -
• ÊÈÏà ÇáÃÚÑÇÖ ÈÇáÚØÇÓ.
• íáí Ðáß ÇáÊåÇÈ ÇáÞäÇÉ ÇáÏãÚíÉ æÇÍãÑÇÑ ÇáÚíäíä æÊæÑøãåãÇ.
• Ëã íäÊÔÑ ÇáæÑã Ýí ÇáæÌå æÇáÑÃÓ æíãÊÏ Åáì ÇáÏÇáíÊíä.
• íÔÇåÏ ÃíÖÇð ÇáÊæÇÁ ÇáÑÞÈÉ æÇäÎÝÇÖ ßÈíÑ Ýì ÅäÊÇÌ ÇáÈíÖ. 
• Ýí ÇáÏÌÇÌ ÇáßÈíÑ ÊÔÇåÏ ÃÚÑÇÖ ÊäÝÓíÉ ØÝíÝÉ ÚãæãÇð æíÍÏË ÊæÑøã ÇáÑÃÓ Ýí äÓÈÉ ÕÛíÑÉ ãäåÇ ÝÞØ.
- ÇáÚáÇÌ æÇáæÞÇíÉ: -
• áÇ íæÌÏ ÚáÇÌ äæÚí ááãÑÖ æáßä äÙÑÇð áæÌæÏ ãÑÖ ãÔÇÈå ÊãÇãÇð áãÊáÇÒãÉ ÇáÑÃÓ ÇáãÊæÑøã íÓÈÈå ÎáíØ ãä ÇáÈßÊÑíÇ æÇáÝíÑæÓÇÊ íæÕí ÈÅÚØÇÁ ÇáØíæÑ ãÖÇÏÇÊ ÍíæíÉ. 
• íæÌÏ ÃíÖÇð áÞÇÍ ÊÌÇÑì áÊÍÕíä ÇáÑæãì æÇáÏÌÇÌ ÖÏ ãÊáÇÒãÉ ÇáÑÃÓ ÇáãÊæÑøã æåæ áÞÇÍ Íí ÈÇáÃÖÇÝÉ Çáí ÇááÞÇÍÇÊ ÇáãíÊÉ.
 ÊÍÕíä  ÇáÑæãì

7 ÇíÇã ___________________ ßæáæä 30 Óã ÊÞØíÑ +ÇäÝáæäÒÇ 21 Óã ØÇÆÑ

15 íæã __________________ ÊÍÕíä TRT Íì ÔÑÈ Ýì ÇáãíÇå

22íæã _______________ ßæáæä 30 Óã ÊÞØíÑ +ÍÞä ãíÊ äíæßÇÓíá+TRT

28íæã_________________ ÊÍÕíä åíãæÑÌíß

35 íæã________________ ÍÞä ÇäÝáæäÒÇ 1ÓãØÇÆÑ

40 íæã _______________ ÍÞä ßæáíÑÇ ãíÊ + ÌÏÑì

45 íæã _______________ ÊÍÕíä ßæáæä

65 íæã ______________ ÊÍÕíä ÃÝäì äíæ

68 íæã _____________ÍÞä ãíÊ äíæßÇÓíá

75 íæã ____________ ÍÞä ÃäÝáæäÒÇ 1ÓãØÇÆÑ

áÊÓãíä ÇáÍã
------------

ßá ÔåÑ ----------------------- ÍÞä ÃäÝáæäÒÇ 1ÓãØÇÆÑ

ßá ÇÓÈæÚíä------------------ ÊÍÕíä ßæáæä (äíæßÇÓíá )

ßá 60 íæã ãíÊ -------------- ÊÍÕíä äíæßÇÓá
 ÅäÝáæäÒÇ ÇáØíæÑ - ÃÓÈÇÈåÇ æØÑÞ ÇáæÞÇíÉ ãäåÇ
ãÞÏãå

ÇäÝáæäÒÇ ÇáØíæÑ ãÑÖ ãÚÏì íÓÈÈå ÝíÑæÓ ãä äæÚ ÇáÅäÝáæäÒÇ ( A ) íÕíÈ ÃÛáÈ ÃäæÇÚ ÇáØíæÑ ÇáÏÇÌäÉ ÇáãÇÆíÉ æÇáÈÑíÉ ÎÇÕÉ ÇáÏÌÇÌ æÇáÈØ æÇáÏíß ÇáÑæãì ¡ ßãÇ íãßä Ç íÕíÈ ÃäæÇÚÇ ÃÎÑì ãä ÇáÍíæÇäÇÊ ßÇáÎäÇÒíÑ æÇáÎíæá æÈÚÖ ÇáÝÕÇÆá ÇáÍíæÇäíÉ ÇáÃÎÑì æÈÚÖ ÃäæÇÚ ÇáÞæÇÑÖ ¡ æíäÊÞá Åáì ÇáÅäÓÇä Úä ØÑíÞ ÇáØíæÑ ÇáãÕÇÈÉ .

æÞÏ ÚÑÝ ãä åÐÇ ÇáÝíÑæÓ ÃäæÇÚÇ ãÊÚÏÏÉ ÅáÇ Ãä ÃßËÑåÇ ÔÑÇÓÉ åì ÇáÝíÑæÓÇÊ ÇáÊì ÊäÊãì Åáì ÇáÝÕíáÉ (5H ) æ (7 H ) ÃãÇ ÇáäæÚ ÇáãÓÈÈ ááãÔßáÉ ÇáÍÇáíÉ Èíä ÇáØíæÑ Ýåæ ÇáÝíÑæÓ ( 1N 5 H ) æåæ ÃÍÏ ÃÔÏ åÐå ÇáÃäæÇÚ ÖÑæÇÉ ¡ ÍíË ÊÓÈÈ ÍÊì ÇáÃä Ýì äÝæÞ ãÇíÒíÏ Úä ( 250 ) ãáíæä ØÇÆÑ ÓæÇÁ ÈÇáäÝæÞ ÇáãÈÇÔÑ ÈÓÈÈ ÇáãÑÖ Ãæ äÊíÌÉ ÇáÅÌÑÇÇÁÇÊ ÇáæÞÇÆíÉ æÇáÚáÇÌíÉ ÇáÊì ÊÞæã ÈåÇ ÇáÏæá Ýì ÇáÊÎáÕ ãä åÐå ÇáØíæÑ ßãÇ ÊÓÈÈ Ýì ÎÓÇÆÑ ÅÞÊÕÇÏíÉ ÝÇÏÍÉ äÊíÌÉ ÅÍÌÇã ÇáäÇÓ Úä ÊäÇæá ÇáØíæÑ æíÊãíÒ ÝíÑæÓ ( 1N 5 H ) ÈÃäå íäÊÞá Úä ØÑíÞ ÇáØíæÑ ÇáÈÑíÉ æÇáãåÇÌÑÉ Ïæä Ãä íÍÏË áåÇ ÃÚÑÇÖ ÇáãÑÖ æáßä ÚäÏ ÅäÊÞÇáå Åáì ÇáØíæÑ ÇáÏÇÌäÉ ÝÅäå íßæä ÎØíÑ æããíÊ Ýì ÃÛáÈ ÇáÃÍíÇä .

ÇáÅäÝáæäÒÇ A Ýì ÇáØíæÑ

ÊäÊÞá ÇáÚÏæì Èíä ÞØÚÇä ÇáÏæÇÌä Úä ØÑíÞ ÊáæË ÇáÚáÝ æãíÇå ÇáÔÑÈ ÈÅÝÑÇÒÇÊ ÇáÃäÝ æÈÑÇÒ ÇáØíæÑ ÇáãÕÇÈÉ æßÐáß ÊáæË ÃÏæÇÊ ÇáÚäÇÈÑ æÇáãáÇÈÓ æÊÊã ÃÍíÇäÇ Úä ØÑíÞ ÇáÍÔÑÇÊ .

ÊãÊÏ ÝÊÑÉ ÍÖÇäÉ ÇáÝíÑæÓ ãä ÈÖÚ ÓÇÚÇÊ Åáì 3 ÃíÇã æÊÚÊãÏ Úáì ÌÑÚÉ ÇáÝíÑæÓ æÖÑÇæÊå æØÑÞ ÇáÚÏæì Èå æÓáÇáÉ æÌäÓ ÇáØíæÑ ÇáãÕÇÈÉ .

ÃÚÑÇÖ ÇáÅÕÇÈÉ

ÃÚÑÇÖ ÈÓíØÉ

æÊÍÏË Ýì ÇáØíæÑ ÇáÈÑíÉ æÇáãåÇÌÑÉ æÊÊãíÒ ÈäÞÕ ØÝíÝ Ýì ÅÓÊåáÇß ÇáÚáÝ æÝÞÏÇä ÈÓíØ ááÔåíÉ ¡ ÅÝÑÇÒÇÊ ãÇÆíÉ ãä ÇáÃäÝ ¡ ßÍÉ ¡ ÓÑÚÉ ÇáÊäÝÓ ¡ ÅÓåÇá .

ÃÚÑÇÖ ÍÇÏÉ

æÊÍÏË Ýì ÇáÏæÇÌä æÇáØíæÑ ÇáãÍáíÉ æÇáãäÒáíÉ ÍíË ÊáÇÍÙ .. ÅÑÊÝÇÚ ÏÑÌÉ ÍÑÇÑÉ ÇáÌÓã ¡ ÝÞÏÇä ÇáÞÏÑÉ Úáì ÇáÍÑßÉ ¡ ÝÞÏÇä ÇáÔåíÉ ¡ ÅäÎÝÇÖ ÍÇÏ Ýì ÅäÊÇÌ ÇáÈíÖ æÅäÊÇÌ ÈíÖ ÑÎæ ÇáÞÔÑÉ Ãæ ÈÏæäåÇ Ãæ ãÔæå ¡ æÌæÏ ÊæÑã ÈÇáÑÃÓ æÇáÌÝæä æÇáÚÑÝ æÇáÏÇáíÊíä æÇáÃÑÌá æÃÌÒÇÁ ÇáÌÓã ÇáÎÇáíÉ ãä ÇáÑíÔ ¡ ÅÝÑÇÒÇÊ ÃäÝíÉ ãÇÆíÉ Ëã ãÎÇØíÉ æßÍÉ æÕÚæÈÉ ÇáÊäÝÓ æÅáÊåÇÈ ÇáÌíæÈ ÇáÃäÝíÉ æÍÔÑÌÉ ÇáÕæÊ ¡ ÅÓåÇ ¡ Îãæá ¡ ÅäÊÝÇÔ æÎÔæäÉ ÇáÑíÔ ÞÏ íÍÏË äÝæÞ ãÝÇÌìÁ Ïæä ÃíÉ ÃãÑÇÖ ãÓÈÞÉ .

ÃÝÖá ØÑÞ ááæÞÇíÉ

ÅÚÏÇã æÏÝä Ãæ ÍÑÞ ÞØÚÇä ÇáÏæÇÌä ÇáãÕÇÈÉ æÅÓÊÎÏÇã ÇÍÏË ØÑÞ ÇáÃãÇä ÇáÍíæì Ýì ÚäÇÈÑ ÇáÏæÇÌä æÚãá ãÓÍ ÔÇãá ááØíæÑ ÇáÈÑíÉ æÇáãåÇÌÑÉ æÇáÏæÇÌä æÇáÑæãì æÇáÈØ ááÊÃßÏ ãä ÎáæåÇ ãä ÇáÝíÑæÓÇÊ .

æÓÇÆá ÇáæÞÇíÉ ãä ÃÌá ÊÍÌíã ÅäÊÔÇÑ ÇáãÑÖ Ýì ÇáØíæÑ

1 ÇáÊÎáÕ ãä ÇáíæÑ ÇáãÑíÖÉ æÇáãÎÇáØÉ áåÇ æÅÚÏÇãåÇ ¡ ææÞÇíÉ ÇáÃÔÎÇÕ ÇáãÊÚÇãáíä ãÚåÇ æãÑÇÚÇÉ áÈÓ ÇáÃÞäÚÉ æÇáÞÝÇÒÇÊ ÃËäÇÁ ÇáÞÑÈ ãäåÇ ( áÃä ÇáÅäÓÇä íäÞá ÇáÝíÑæÓ ãä ãßÇä áÃÎÑ Úä ØÑíÞ ÇáãáÇÈÓ æÇáÃÍÐíÉ ) .

2 ÍÙÑ ÅÓÊíÑÇÏ ÇáÏÌÇÌ æÇáØíæÑ æÇáÈíÖ ãä ÇáÏæá ÇáÊì íæÌÏ ÈåÇ ÍÇáÇÊ ÚÏæì ÈÅäÝáæäÒÇ ÇáØíæÑ .

3 ÇáÊÞáíá ãä äÔÇØ ÇáÝíÑæÓ Ãæ ÃÖÑÇÑå Ýì ÍÙÇÆÑ ÇáØíæÑ ÇáãÕÇÈÉ Ãæ ÖÑÇæÊå Úä ØÑíÞ ÑÝÚ ÏÑÌÉ ÇáÍÑÇÑÉ Ãæ ÊÚÑíÖåÇ áÍÑÇÑÉ ÇáÔãÓ æÅÓÊÎÏÇã ÇáãØåÑÇÊ ãËá ÇáÝæÑãÇáíä ¡ æåíÏÑæßáæÑíÏ ÇáÕæÏíæã ¡ æãÑßÈÇÊ ÇáíæÏ æÇáäÔÇÏÑ áÛÓá ÃãßÇä ÊæÇÌÏåÇ .

4 Ýì ÍÇáÉ ÇáÚÏæì ÈÇáÝíÑæÓ Ýì ÇáÈÍíÑÇÊ Ãæ ÇáÈÑß Ýíãßä ÇáÍÏ ãä ÇáÚÏæì Úä ØÑíÞ ÊÔÈíÚ ÇáÈÍíÑÇÊ ÈÇáåæÇÁ ßãÇ Ýì ÃÍæÇÖ ÇáÃÓãÇß æÐáß áÌÚá ÇáÝíÑæÓ íØÝæ Úáì ÓØÍ ÇáãÇÁ ÍíË íãßä Ãä íãæÊ ÈÃÔÚÉ ÇáÔãÓ Ãæ Úä ØÑíÞ äÒÍ ÃæÊÕÑíÝ ãíÇå ÇáÈÍíÑÇÊ æÌÚá ÇáÊÑÈÉ Ãæ ÇáØãì ÇáãáæËÉ ÈÇáÝíÑæÓ ÊÌÝ ( ÎáÇá ÔåÑ ÊÞÑíÈÇ ) Ãæ Úä ØÑíÞ äÒÍ ÇáãÇÁ æÊäÙíÝ æÊØåíÑ ÇáÈÑß ÇáÕäÇÚíÉ .

5 ÈÇáäÓÈÉ ááÚÇãáíä Ýì ÇáãÒÇÑÚ íäÈÛì ÇáÊÞíÏ ÈÇáãáÇÈÓ ÇáäÙíÝÉ æÇáãÚÞãÉ æáÈÓ ÇáÃÍÐíÉ ÇáØæíáÉ æÇáãÚÞãÉ æÇáßãÇãÇÊ æÇáÞÝÇÒÇÊ æÚÏã ÊÏÇæá ÇáãáÇÈÓ ÇáÔÎÕíÉ ¡æÚäÏ ÅäÊåÇÁ ÇáÚãá ÊæÖÚ ÇáÃÏæÇÊ ÇáÎÇÕÉ ÈÇáÚÇãáíä Ýì ãÚÞãÇÊ ÎÇÕÉ æÏÑÌÉ ÍÑÇÑÊåÇ ãäÇÓÈÉ æíÝÖá ÅÓÊÎÏÇã ÇáãáÇÈÓ æÇáÃÏæÇÊ ÇáÊì ÊÓÊÎÏã ãÑÉ æÇÍÏÉ ÝÞØ

6 ÇáÊÎáÕ ãä ÇáØíæÑ ÇáãÕÇÈÉ æÇáäÇÝÞÉ ÈÇáÍÑÞ ÇáãÓÊãÑ æÏÝäåÇ Ýì ÍÝÑ ÓØÍíÉ ÎæÝÇ ãä ÊáæíËåÇ ááãíÇå ÇáÌæÝíÉ .

7 ÇáÊÎáÕ ãä ÇáäÝÇíÇÊ ( ãÎáÝÇÊ ÇáÏÌÇÌ ) ÈØÑíÞÉ ÕÍíÉ æÓáíãÉ ææÖÚåÇ Ýì ÃßíÇÓ ÎÇÕÉ æÓãíßÉ æÅÛáÇÞåÇ ÌíÏÇ æÇáÊÎáÕ ãäåÇ ÈÇáÍÑÞ .

8 æÖÚ ÇáÍæÇÌÒ æÇáÔÈÇß ááÍíáæáÉ Ïæä æÕæá Ãì ØÇÆÑ ãä ÇáÎÇÑÌ æÇáÅÎÊáÇØ ÈØíæÑ ÇáãÒÑÚÉ Ãæ ÇáÃßá ãä Ãßá ÇáØíæÑ Ãæ ØÑÍ ãÎáÝÇÊå ÏÇÎá ÇáÍÙÇÆÑ .

9 æÖÚ ÇáÞíæÏ Úáì ÏÎæá ØíæÑ ÇáÒíäÉ æÇáÊÚÇãá ãÚåÇ .

10 áÈÓ ÇáäÙÇÑÇÊ ÇáÎÇÕÉ ÈÍãÇíÉ ÇáÚíäíä .

11 ÇáÊÞíÏ ÈÅÓÊÎÏÇã ÇáæÓÇÆá ÇáÍÏíËÉ Ýì ÇáãÒÇÑÚ ãËá ÅÓÊÎÏÇã ÇáÃÞÝÇÕ ÇáÊì ÊÍÊæì Úáì ãßÇä áæÖÚ Ãßá ÇáØíæÑ æãßÇä ÎÇÕ ÊÊÌãÚ Ýíå ÇáãÎáÝÇÊ ( ÝÖáÇÊ ÇáØÇÆÑ ) Úáì ÓíæÑ ãÊÍÑßÉ æÊÐåÈ ãÈÇÔÑÉ áãßÇä ÊÌãÚ ÇáãÎáÝÇÊ Úáì Ãä íßæä ÇáãßÇä ãÛØì æÛíÑ ãÚÑÖ ááåæÇÁ Úáì Ãä íÊã ÇáÊÎáÕ ãä åÐå ÇáãÎáÝÇÊ ÃæáÇ ÈÃæá ÈÇáØÑÞ ÇáÝäíÉ .

12 æÖÚ ÇáÞíæÏ Úáì ÚãáíÉ ÕíÏ ÇáØíæÑ ÎÇÕÉ ÇáØíæÑ ÇáãåÇÌÑÉ æÐáß áÊÚÑÖåá ááÅÕÇÈÉ ÈåÐÇ ÇáãÑÖ æÈÇáÊÇáì ÅãßÇäíÉ äÞáåÇ ÇáÚÏæì ááÅäÓÇä Úä ØÑíÞ áãÓåÇ .

ÅäÊÞÇá ÇáÚÏæì ááÅäÓÇä

íäÊÞá ÇáÝíÑæÓ Åáì ÇáÅäÓÇä Úä ØÑíÞ ÇáØíæÑ ÇáãÕÇÈÉ ÈØÑíÞÉ ãÈÇÔÑÉ Ãæ ÛíÑ ãÈÇÔÑÉ æÐáß ãä ÎáÇá ÊäÝÓ ÇáåæÇÁ ÇáÐì íÍãá ãÎáÝÇÊ ÇáØíæÑ ÇáãÕÇÈÉ Ãæ ÅÝÑÇÒÇÊ ÌåÇÒåÇ ÇáÊäÝÓì æÐß ÈÕÝÉ ãÈÇÔÑÉ ãä ÇáØíæÑ ( ÍíÉ Ãæ ãíÊÉ ) Ãæ ÛíÑ ãÈÇÔÑÉ ( ÇáÃãÇßä æÇáÃÏæÇÊ ÇáãáæËÉ ÈãÎáÝÇÊ æÅÝÑÇÒÇÊ æÈÑÇÒ ÇáØíæÑ ÇáãÕÇÈÉ ) æáã íËÈÊ ÍÊì ÇáÃä ÅäÊÞÇá ÇáÚÏæì Úä ØÑíÞ Ãßá ÇááÍæã Ãæ ÇáÈíÖ æáßä íäÕÍ ÚãæãÇ ÈØåì ÇááÍæã æÇáÈíÖ ÌíÏÇ ÞÈá ÇáÃßá .

ØÑÞ ÅäÊÞÇá ÇáÝíÑæÓ Åáì ÇáÅäÓÇä

ÇáÅÍÊßÇß ÇáãÈÇÔÑ ÈÇáØíæÑ ÇáÈÑíÉ ÇáÊì ÊäÞá ÇáãÑÖ Ïæä ÙåæÑ Ãì ÃÚÑÇÖ ÚáíåÇ .

ÇáÑÐÇÐ ÇáãÊØÇíÑ ãä ÃÝæÇå ÇáÏÌÇÌ æÅÝÑÇÒÇÊ ÌåÇÒåÇ ÇáÊäÝÓì .

ÇáãáÇÈÓ æÇáÃÍÐíÉ ÇáãáæËÉ ÈÇáÑæË Ýì ÇáãÒÇÑÚ æÇáÃÓæÇÞ .

ÇáÃÏæÇÊ ÇáãÓÊÎãÉ æÇáãáæËÉ ÈÇáÝíÑæÓ ãËá ÃÞÝÇÕ ÇáÏÌÇÌ æÃÏæÇÊ ÇáÃßá æÇáÔÑÈ æÃÑÖíÇÊ ÇáÍÙÇÆÑ æÇáÃÞÝÇÕ .

ÇáÊÑßíÒ ÇáÚÇáì ááÝíÑæÓ Ýì ÝÖáÇÊ ÇáØíæÑ æÃÑÖíÇÊ ÇáÍÙÇÆÑ æÇáÃÞÝÇÕ äÙÑÇ áÅÓÊÎÏÇã ÈÑÇÒ ÇáØíæÑ Ýì ÊÓãíÏ ÇáÃÑÇÖì ÇáÒÑÇÚíÉ .

ÇáÍÔÑÇÊ ßÇáäÇãæÓ æÛíÑå ßäíÌÉ áÌãáÉ ÇáÝíÑæÓ æäÞáå Åáì ÇáÅäÓÇä .

ÇáÝÆÑÇä æßáÇÈ ÇáãÒÑÚÉ æÇáÞØØ ÇáÊì ÊÚãá ßÚÇÆá æÓíØ áäÞá ÇáÝíÑæÓ ááÅäÓÇä .

ÇáÅÍÊßÇß

���� ������ 06 ������ 2023  ������  08:19 �����

��� ������ 421